ബിജോ സില്വേരി
സംവിധാനം: സ്റ്റീവ് മക്ക്വീന്
അടിമത്തത്തിന്റെ ചരിത്രം ലോകമനുഷ്യരാശിയുടെ നൈതിക പരാജയങ്ങളില് ഏറ്റവും ഇരുണ്ട അധ്യായമാണ്. ആ ഇരുണ്ട ചരിത്രത്തെ അത്യന്തം സത്യസന്ധമായും, ക്രൂരമായ യാഥാര്ത്ഥ്യബോധത്തോടെയും, വികാരാത്മക ലാളിത്യത്തോടെയും സിനിമയില് പകര്ത്തിയ കൃതി തന്നെയാണ് 2013ല് റിലീസ് ചെയ്ത 12 ഇയേഴ്സ് എ സ്ലേവ്. 1853ല് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച സോളമണ് നോര്ത്തപ്പിന്റെ ആത്മകഥയെ ആസ്പദമാക്കിയ ഈ ചിത്രം, സ്റ്റീവ് മക്ക്വീന് സംവിധാനം ചെയ്തു. ചരിത്രത്തെ സിനിമയാക്കുന്നതിലുപരി, ചരിത്രത്തിന്റെ മുറിവുകളെ ഇന്നത്തെ സാഹചര്യത്തില് വീണ്ടും തുറന്നുകാണിക്കുന്നു എന്നതാണ് പ്രത്യേകത.
ഒരു സ്വതന്ത്രനായ മനുഷ്യന്റെ തടവ്
സോളമണ് നോര്ത്തപ്പ്ന്യൂയോര്ക്കില് താമസിക്കുന്ന സ്വതന്ത്രനായ കറുത്ത പൗരനാണ്. വൈയോളിന് വായിക്കുന്ന സംഗീതജ്ഞനും കുടുംബസ്നേഹിയായ ഭര്ത്താവുമാണയാള്. അവന്റെ ജീവിതം പെട്ടെന്ന് മറിഞ്ഞുപോകുന്നു. ജോലി വാഗ്ദാനം ചെയ്ത് വാഷിംഗ്ടണിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയ ശേഷം അവനെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി തെക്കന് സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് അടിമയായി വില്ക്കുകയാണ്.
ഈ കഥയുടെ ഭീകരത ഇതിലാണ്: സോളമണ് നോര്ത്തപ്പ് ഒരു അടിമയായി ജനിച്ചിട്ടില്ല. അവന് സ്വതന്ത്രനായ മനുഷ്യനായിരുന്നു. അവന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം ഒരു രാത്രിയില് കവര്ന്നെടുക്കുകയാണ്. അമേരിക്കന് ചരിത്രത്തില് നിലനിന്നിരുന്ന നിയമപരമായ അടിമത്തത്തിന്റെ ക്രൂരതയെ ഈ സംഭവം തുറന്നു കാണിക്കുന്നു. അടിമക്കച്ചവടം നിര്ത്തലാക്കിയ ഒരു രാജ്യത്ത്, സ്വതന്ത്രനായ ഒരു പൗരനെ നിയമവ്യവസ്ഥയുടെ പേരില് അടിമയാക്കാമായിരുന്നു എന്നതാണ് ഇതിവൃത്തം വിശദീകരിക്കുന്നത്.
ചിത്രം അടിമത്തത്തെ സങ്കേതാത്മകമോ കവിതാത്മകമോ ആക്കുന്നില്ല. അത് നഗ്നമായ ക്രൂരതയായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
സോളമണ് ആദ്യം എത്തുന്നത് താരതമ്യേന ദുഷ്ടത കുറഞ്ഞ ഉടമയായ ഫോര്ഡിന്റെ കയ്യിലാണ്. പക്ഷേ പിന്നീട് അവനെ കൈവശം വയ്ക്കുന്നത് എഡ്വിന് എപ്പ്സ് എന്ന അടിമത്തത്തിന്റെ ഏറ്റവും ക്രൂരനായ പ്രതിനിധിയാണ്. എപ്പ്സിന്റെ ക്രൂരത ഒരു വ്യക്തിയുടെ ദുഷ്ടത മാത്രമല്ല; അത് അടിമത്തത്തിന്റെ സ്ഥാപനവല്ക്കൃത സ്വഭാവത്തിന്റെ പ്രതിഫലനം കൂടിയാകുന്നു.
പാറ്റ്സി: അടിമത്തത്തിന്റെ ഇരട്ട പീഡനം
ചിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ഹൃദയഭേദക കഥാപാത്രങ്ങളില് ഒരാളാണ് പാറ്റ്സി. അവള് എപ്പ്സിന്റെ ലൈംഗിക ചൂഷണത്തിനിരയാകുന്ന അടമിയാണ്. സ്ത്രീയായതിനാല് അവള് ഇരട്ടപീഡനമാണ് അനുഭവിക്കുന്നത്ജാതിയുടെയും ലിംഗത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തില്. പാറ്റ്സിയുടെ വേദന അടിമത്തത്തിന്റെ സ്ത്രീ അനുഭവത്തെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. അടിമത്തം ശരീരത്തെ മാത്രം അടിമയാക്കുന്നില്ല; അത് ആത്മാവിനെയും നശിപ്പിക്കുന്നു. പാറ്റ്സിയുടെ കണ്ണുകളിലെ ശൂന്യത ഈ നാശത്തിന്റെ സാക്ഷ്യമാണ്.
ദൃശ്യഭാഷ
ദൈര്ഘ്യമേറിയ ഷോട്ടുകളുടെ ശക്തി സ്റ്റീവ് മക്ക്വീന് ഭംഗിയായി ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് സോളമണ് കഴുത്തില് കയറുമായി തൂങ്ങിയുനില്ക്കുന്ന ദീര്ഘദൃശ്യത്തില്, ക്യാമറ നിശ്ചലമാണ്. അവന്റെ കാലുകള് മണ്ണില് തൊടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, പൂര്ണമായി രക്ഷപ്പെടാന് കഴിയുന്നില്ല. പിന്നില് മറ്റു അടിമകള് നിസംഗരായി അവരുടെ ജോലി തുടരുന്നു. ഈ ദൃശ്യത്തിന്റെ ശക്തി അതിന്റെ ദൈര്ഘ്യത്തിലാണ്. പ്രേക്ഷകന് അസ്വസ്ഥനാകുന്നു. പക്ഷേ സിനിമ ആ അസ്വസ്ഥതയില് നിന്ന് പിന്മാറുന്നില്ല. അടിമത്തത്തിന്റെ ക്രൂരത ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് അവസാനിക്കുന്നില്ല; അത് നീണ്ടുനില്ക്കുന്ന വേദനയാണെന്ന് ഈ ദൃശ്യത്തില് നിന്നു ബോധ്യമാകും.
സംഗീതവും നിശ്ശബ്ദതയും
സോളമണ് ഒരു സംഗീതജ്ഞനാണ്. പക്ഷേ അടിമത്തത്തിലായ ശേഷം അവന്റെ സംഗീതം നിശ്ശബ്ദമാകുന്നു. സംഗീതം ഇവിടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്. ഒരു രംഗത്തില്, മറ്റ് അടിമകളോടൊപ്പം ഒരു ആത്മീയഗാനം ആലപിക്കുമ്പോള് സോളമണ് ആദ്യം മൗനത്തിലാണ്. പിന്നീട് അവനും ചേര്ന്നുപാടുന്നു. ഈ നിമിഷം ഒരു തിരിച്ചറിവാണ്: അവന്റെ വ്യക്തിപരമായ വേദന ഇപ്പോള് ഒരു സമുഹാനുഭവമായി മാറുന്നു.
നിയമവും അനീതിയും
അമേരിക്കന് ഭരണഘടന മനുഷ്യന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും, ദീര്ഘകാലം അടിമത്തം നിയമപരമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. സിനിമ ഈ വൈരുദ്ധ്യത്തെ ശക്തമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. സോളമന് തന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ തെളിയിക്കാന് കഴിയുന്നില്ല; കാരണം അവന്റെ വാക്ക് ഒരു അടിമയുടെ വാക്കാണ്. നിയമം ഇവിടെ നീതിയുടെ ഉപകരണമല്ല; മറിച്ച് അനീതിയുടെ നിയമീകരണമായി മാറുന്നു.
സോളമണ് തന്റെ വ്യക്തിത്വം സംരക്ഷിക്കാന് ശ്രമിക്കുന്നു. അവനു തന്റെ പേര് മറയ്ക്കേണ്ടിവരുന്നുപ്ലാറ്റ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു. പേര് നഷ്ടപ്പെടുന്നത് വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ നഷ്ടമാണ്. പക്ഷേ അവന് പൂര്ണമായും തകരുന്നില്ല. അവന് എഴുതുന്നു. അവന് കാത്തിരിക്കുന്നു. അവന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. അവന്റെ ഈ നിശ്ശബ്ദ പ്രതിരോധമാണ് സിനിമയുടെ ആത്മാവ്.
പന്ത്രണ്ടു വര്ഷങ്ങള്ക്കുശേഷം, സോളമണ് മോചിതനാകുന്നു. കുടുംബവുമായി വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നു. പക്ഷേ ആ സന്തോഷത്തില് ഒരു ദുഃഖം കലര്ന്നിരിക്കുന്നു. നഷ്ടപ്പെട്ട വര്ഷങ്ങള് തിരികെ കിട്ടുമോ? പാറ്റ്സിയുടെയും മറ്റു അടിമകളുടെയും അവസ്ഥ എന്തായി? ചിത്രം ഇവിടെ ഒരു സങ്കീര്ണമായ വികാരാവസ്ഥ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. മോചനം പൂര്ണമായ ശുദ്ധീകരണമല്ല; അത് ഒരു മുറിവിന്റെ ഓര്മ്മയോടുകൂടിയ തിരിച്ചുവരവാണ്.
12 ഇയേഴ്സ് എ സ്ലേവ് സാമൂഹിക നീതിയെ ഒരു ചരിത്രപരമായ പ്രശ്നമായി മാത്രം കാണുന്നില്ല; അത് ഇന്നത്തെ വംശീയതയുടെ അടിസ്ഥാനം അന്വേഷിക്കുന്നു. അടിമത്തത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങള് ഇന്നും സമൂഹത്തില് നിലനില്ക്കുന്നു എന്ന സൂചന സിനിമ നല്കുന്നു. സാമൂഹിക നീതി എന്നത് നിയമപരമായ സമത്വം മാത്രമല്ല; അത് ചരിത്രപരമായ അനീതിയുടെ അംഗീകാരം കൂടിയാണ്.
ചിത്രം മികച്ച ചിത്രത്തിനുള്ള ഓസ്കര് നേടി. ചിവിറ്റല് എജിയോഫറിന്റെയും ലുപിത ന്യോംഗോയുടെയും അഭിനയം വ്യാപകമായ പ്രശംസ നേടി. ബ്രാഡ് പിറ്റും മൈക്കേല് ഫാസ്ബിന്ററും സിനിമയുടെ താരപ്പൊലിമ കൂട്ടി.
——————-
