റവ. ഡോ. ജോണ്സണ് പങ്കേത്ത്
ചാലക്കുടിയാറിന്റെ മാറില് നിഴല്വീഴ്ത്തുന്ന ശാന്തസുന്ദരമായ തീരത്ത്, കാലത്തിന്റെ അലയടികളില് മാഞ്ഞുപോകാത്ത വിശുദ്ധിയുടെയും പ്രൗഢിയുടെയും നിശബ്ദ സാക്ഷിയായി നിലകൊള്ളുകയാണ് സമ്പാളൂര് സെന്റ് ഫ്രാന്സിസ് സേവ്യര് തീര്ഥാടന ദേവാലയം. കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ ആത്മീയ ഭൂപടത്തില് മാത്രമല്ല, ദക്ഷിണേന്ത്യന് സാഹിത്യത്തിന്റെ സുവര്ണ്ണ ചരിത്രത്തിലും തങ്കലിപികളാല് രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ട ദിവ്യഭൂമിയാണിത്. പ്രകൃതിയുടെ പച്ചപ്പും പ്രാര്ഥനയുടെ ഭക്തിസാന്ദ്രതയും ഒന്നാകുന്ന ഈ തീരത്ത്, വിദേശീയനായി ജനിച്ചിട്ടും തമിഴ് ഭാഷയെ തന്റെ പ്രാണനായി സ്നേഹിച്ച വീരമാമുനി എന്ന കോണ്സ്റ്റന്റൈന് ജോസഫ് ബസ്കിയുടെ നിത്യസ്മരണകള് ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്നു. ആത്മീയതയുടെയും സംസ്കാരത്തിന്റെയും അച്ചടിപ്പെരുമയുടെയും നിസ്തുല പൈതൃകത്തിലേക്ക് ഒരു തീര്ഥാടനമാണ് സമ്പാളൂരിലേക്കുള്ള ഓരോ ചുവടുവെപ്പും.
പേരിനു പിന്നിലെ ചരിത്രവഴികള്
കോട്ടപ്പുറം രൂപതയുടെ കീഴില്, തൃശൂര് ജില്ലയിലെ മാളയ്ക്കടുത്ത് ചാലക്കുടിപ്പുഴയുടെ തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അ
തിപുരാതനവും ചരിത്രപ്രസിദ്ധവുമായ ഒരു പുണ്യസങ്കേതമാണ് സമ്പാളൂര് സെന്റ് ഫ്രാന്സിസ് സേവ്യര് തീര്ഥാടന ദേവാലയം. കേരളത്തിന്റെ ആത്മീയ ഭൂപടത്തില് മാത്രമല്ല, ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ സാംസ്കാരിക-സാഹിത്യ ചരിത്രത്തിലും സുവര്ണ്ണലിപികളാല് എഴുതപ്പെട്ട ഒന്നാണ് സമ്പാളൂര്. പോര്ച്ചുഗീസ് ഭാഷയിലെ ‘സാന് പോള് ഊര്’ (വിശുദ്ധ പൗലോസ്) എന്ന
വാക്കില് നിന്നാണ് ‘സമ്പാളൂര്’ എന്ന നാമം രൂപംകൊണ്ടത്. ഈശോ സഭാ (ജെസ്യൂട്ട്) വൈദികരുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു പ്രവര്ത്തന കേന്ദ്രമായിരുന്ന ഇവിടം, ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ അച്ചടിശാല കൊണ്ടും പ്രഗത്ഭരായ വൈദി
കരുടെ സാന്നിധ്യം കൊണ്ടും ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു.
ധീരനായ മിഷണറിയും തമിഴകത്തിന്റെ വീരമാമുനിയും
ഈ പുണ്യഭൂമിയെ ആഗോളതലത്തില് പ്രശസ്തമാക്കുന്നതില് നിര്ണ്ണായക പങ്കുവഹിച്ച വ്യക്തിത്വമാണ് അവിടെ അന്ത്യവിശ്രമം കൊള്ളുന്ന ഇറ്റാലിയന് ഈശോസഭാ വൈദികനായ ഫാ. കോണ്സ്റ്റന്റൈന് ജോസഫ് ബസ്കി. തമിഴ് സാഹിത്യലോകത്ത് ‘വീരമാമുനി’ എന്ന അപരനാമത്തില് അറിയപ്പെടുന്ന അദ്ദേഹം, ഒരു വിദേശിയായിരുന്നിട്ടുകൂടി തമിഴ് ഭാഷയ്ക്കും സാഹിത്യത്തിനും നല്കിയ സംഭാവനകള് സമാനതകളില്ലാത്തതാണ്. ഭാരതീയ സംസ്കാരത്തെയും തദ്ദേശീയ ഭാഷകളെയും അത്രമേല് സ്നേഹിച്ച ഈ മഹദ്വ്യക്തിയുടെ ഭൗതികശരീരം സമ്പാളൂര് പള്ളിയിലാണ് അടക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നത് എന്നത് ഈ തീര്ഥാടന കേന്ദ്രത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ പ്രാധാന്യം ഇരട്ടിയാക്കുന്നു.
‘ദൈവദാസന്’ പ്രഖ്യാപനവും ഒന്നാം വാര്ഷികാഘോഷവും
സമ്പാളൂരിന്റെ സുദീര്ഘമായ ചരിത്രവഴിയില് വലിയൊരു നാഴികക്കല്ലായി മാറിയ ഒന്നാണ് ഫാദര് ജോസഫ് കോണ്സ്റ്റന്റൈന് ബസ്കിയെ ദൈവദാസനായി പ്രഖ്യാപിച്ച സംഭവം. വികാരാധീനമായ ആ പുണ്യനിമിഷം യാഥാര്ത്ഥ്യമായത് 2025 ഓഗസ്റ്റ് മൂന്നാം തീയതി ആയിരുന്നു. ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ആ പ്രഖ്യാപനത്തിനു ശേഷം, ഭക്തിസാന്ദ്രമായ ഒരു വര്ഷത്തെ ധന്യമായ ഈ പ്രഖ്യാപനത്തിന്റെ ആത്മീയയാത്ര പൂര്ത്തിയാക്കിക്കൊണ്ട്, വാര്ഷികദിനം 2026 ഓഗസ്റ്റ് എട്ടാം തീയ
തി ശനിയാഴ്ച അതിവിപുലമായ ആഘോഷങ്ങളോടെയും പ്രാര്ഥത്ഥനാ ശുശ്രൂഷകളോടെയും സമ്പാളൂര് മണ്ണില് വെച്ച് നടത്തപ്പെടുകയാണ്.
ഈ ചരിത്രപ്രധാനമായ ഒന്നാം വാര്ഷിക ദിനത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സവിശേഷതയും ആത്മീയ അനുഗ്രഹവും കോട്ടപ്പുറം രൂപതയുടെ മെത്രാന് ഡോ. അംബ്രോസ് പുത്തന്വീട്ടിലിന്റെ സാന്നിധ്യമാണ്. അന്നേദിവസം ബിഷപ്പിന്റെ മുഖ്യകാര്മ്മികത്വത്തില് അര്പ്പിക്കപ്പെടുന്ന പൊന്തിഫിക്കല് ദിവ്യബലിയാണ് വാര്ഷികാഘോഷങ്ങളുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ശുശ്രൂഷ. ഇടവക ജനങ്ങള്ക്കും അനേകായിരം തീര്ഥാടകര്ക്കും ഒരുപോലെ ആത്മീയ ഉണര്വേകുന്ന ഒന്നായിരിക്കും പുണ്യഭൂമിയിലെ
ഈ സാന്നിധ്യവും തിരുക്കര്മ്മങ്ങളും.
പാശ്ചാത്യ മണ്ണില് നിന്ന് ഭാരതീയ സന്ന്യാസത്തിലേക്ക്
1680 നവംബര് 8-ന് ഇറ്റലിയിലെ കാസ്റ്റിഗ്ലിയോണില് ജനിച്ച കോണ്സ്റ്റന്റൈന് ബസ്കി, ചെറുപ്പകാലത്തുതന്നെ ആത്മീയവിദ്യയിലും ഭാഷാപഠനത്തിലും അസാധാരണമായ പ്രതിഭ പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഈശോസഭയില് ചേര്ന്ന അദ്ദേഹം കത്തോലിക്കാ വിശ്വാസപ്രചാരണത്തിനായി 1710-ല് ഇന്ത്യയിലെ ഗോവയില് എത്തി. അവിടെ നിന്ന് ഈശോസഭ പ്രവര്ത്തന കേന്ദ്രമായ സമ്പാളൂരില് എത്തിച്ചേര്ന്നു. ഭാരതീയഭാഷകള് അദ്ദേഹം കരസ്ഥമാക്കിയത് സമ്പാളൂരിലെ പഠനകേന്ദ്രത്തില് നിന്നാണ്. അദ്ദേഹം പിന്നീട് തമിഴ്നാട്ടിലെ മധുര മിഷനിലേക്കു പോയി. മധുരമിഷനില് 35 വര്ഷക്കാലം സേവനം ചെയ്തു. ഭാരതീയരെ ക്രിസ്തുമാര്ഗ്ഗത്തിലേക്ക് ആകര്ഷിക്കണമെങ്കില് അവരുടെ ഭാഷയും സംസ്കാരവും ആചാരങ്ങളും ഉള്
ക്കൊള്ളണമെന്ന നിലപാടായിരുന്നു ബസ്കി സ്വീകരിച്ചത്. ഇതിനായി അദ്ദേഹം കഠിനമായി പരിശ്രമിക്കുകയും ചുരുങ്ങിയ കാലംകൊണ്ട് തമിഴ്, തെലുങ്ക്, സംസ്കൃതം എന്നീ ഭാഷകളില് അഗാധമായ പാണ്ഡിത്യം നേടുകയും ചെയ്തു.
കേവലം ഒരു മതപ്രചാരകന് എന്നതിലുപരി ഒരു മികച്ച ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞനും കവിയുമായിരുന്നു ബസ്കി. ഒരു തമിഴ് സന്ന്യാസിയെപ്പോലെ സന്ന്യാസവസ്ത്രം ധരിക്കുകയും, രുദ്രാക്ഷമാല അണിയുകയും, തലപ്പാവ് ധരിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം ജനങ്ങള്ക്കിടയില് ജീവിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ ഭാരതീയ ശൈലിയും പാണ്ഡിത്യവും ജനങ്ങള് ബഹുമാന
ത്തോടെ നോക്കിക്കാണാന് കാരണമായി. തമിഴ് മക്കള് അദ്ദേഹത്തിന് ‘ധൈര്യനാഥന്’ എന്ന പേര് നല്കി. പില്ക്കാലത്ത് ഈ പേര് കൂടുതല് ആദരവോടെ ‘വീരമാമുനി’ (ധീരനായ മുനി) എന്നായി മാറുകയായിരുന്നു. ചന്ദാസാഹിബ് എന്ന ഭരണാധികാരിയുടെ കൊട്ടാരത്തില് ദിവാന് ആയി സേവനമനുഷ്ഠിക്കാനും അദ്ദേഹത്തിന് സാധിച്ചു.
തമിഴ് സാഹിത്യലോകത്തെ അനശ്വര സംഭാവനകള്
തമിഴ് സാഹിത്യത്തിന് വീരമാമുനി നല്കിയ ഏറ്റവും വലിയ സംഭാവനയാണ് ‘തേമ്പാവണി’ (ആ വാടാത്ത മാല) എന്ന മഹാകാവ്യം. യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ വളര്ത്തുപിതാവായ വിശുദ്ധ യൗസേപ്പിതാവിന്റെ ജീവിതത്തെ ആസ്പദമാക്കി രചിച്ച ഈ കൃതി തമിഴിലെ ക്ലാസിക് മഹാകാവ്യങ്ങളില് ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 36 കാവ്യങ്ങളും 3,615 പദ്യങ്ങളും ഉള്ക്കൊള്ളുന്ന ഈ കൃതി ഒരു വിദേശി രചിച്ചതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കാന് പ്രയാസമാണ്. കൂടാതെ, തമിഴിലെ ആദ്യത്തെ അക്ഷരമാലാക്രമത്തി
ലുള്ള നിഘണ്ടുവായ ‘ചതുരഗരാതി’ ക്രോഡീകരിച്ചതും ബസ്കിയാണ്. തമിഴ് ഗദ്യസാഹിത്യത്തിന്റെ പിതാവായും, തമിഴ് വ്യാകരണപരിഷ്കര്ത്താവായും അദ്ദേഹം ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
സമ്പാളൂരിലെ അന്ത്യനാളുകളും നിത്യവിശ്രമവും
തമിഴ്നാട്ടിലെ രാഷ്ട്രീയ മാറ്റങ്ങളെത്തുടര്ന്ന് തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന നാളുകളില് ഫാ. കോണ്സ്റ്റന്റൈന് ബസ്കി സമ്പാളൂരിലേക്ക് മാറുകയായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് ഈശോസഭക്കാരുടെ പ്രധാന കേന്ദ്രമായിരുന്നു ഈ പ്രദേശം. 1747 ഫെബ്രുവരി 4-ന് സമ്പാളൂരില് വെച്ചാണ് ഈ ക്രാന്തദര്ശിയായ മിഷണറി അന്തരിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭൗതികശരീരം സമ്പാളൂര് പള്ളിപ്പരിസരത്ത് പൂര്ണ്ണമായ ആദരവോടെ അടക്കം ചെയ്തു. കാലപ്പഴക്കത്താല് പള്ളിക്കുണ്ടായ നാശനഷ്ടങ്ങള്ക്കിടയിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കല്ലറ ഇന്നും ഈ തീര്ഥാടന കേന്ദ്രത്തില് ഭദ്രമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു പോരുന്നു. തമിഴ്നാട്ടില് നിന്നും കേരളത്തില് നിന്നും നിരവധി ചരിത്രവിദ്യാര്ഥികളും തീര്ഥാടകരും ഇവിടേക്ക് ഒഴുകിയെത്തുന്നു.
പോര്ച്ചുഗീസ് പാരമ്പര്യവും വിശുദ്ധ ഫ്രാന്സിസ്
സേവ്യറുടെ പാദസ്പര്ശവും
സമ്പാളൂര് തീര്ത്ഥാടന കേന്ദ്രത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലേക്ക് കണ്ണോടിച്ചാല്, പോര്ച്ചുഗീസ് കാലഘട്ടത്തോളം പഴക്കമുള്ള ഒരു സുദീര്ഘമായ പാരമ്പര്യം നമുക്ക് കാണാന് സാധിക്കും. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടില് വിശുദ്ധ ഫ്രാന്സിസ് സേവ്യറുടെ ഭാരത സന്ദര്ശനവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തിയാണ് ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ ആത്മീയ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. അദ്ദേഹം ഈ പ്രദേശങ്ങള് സ
ന്ദര്ശിക്കുകയും സുവിശേഷപ്രഘോഷണം നടത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇതിന്റെ സ്മരണാര്ത്ഥമാണ് പള്ളിക്ക് സെന്റ് ഫ്രാന്സിസ് സേവ്യറുടെ നാമം നല്കപ്പെട്ടത്. പിന്നീട് 1600-കളുടെ തുടക്കത്തില് കൊച്ചിയിലെ പോര്ച്ചുഗീസ് ഭരണാധികാരികളുടെയും സാമൂതിരിയുടെയും രാഷ്ട്രീയ സംഘര്ഷങ്ങളെത്തുടര്ന്ന് ഈശോസഭ വൈദികര് സുരക്ഷിത താവളമായി സമ്പാളൂര് തിരഞ്ഞെടുക്കുകയായിരുന്നു.
അച്ചടിപ്പെരുമയും അര്ണ്ണോസ് പാതിരിയും
കേരളത്തിലെ അച്ചടിചരിത്രത്തില് സമ്പാളൂരിന് സവിശേഷവും സുവര്ണ്ണവുമായ ഒരു സ്ഥാനമുണ്ട്. ഇന്ത്യയിലെ തന്നെ ആദ്യകാല പ്രസ്സുകളില് ഒന്നായ ഈശോസഭക്കാരുടെ അച്ചടിശാല വൈപ്പിന് കോട്ടയില്നിന്നും പിന്നീട് സമ്പാളൂരിലേക്ക് മാറ്റപ്പെടുകയുണ്ടായി. പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടില്മലയാളത്തിലെയും തമിഴിലെയും നിരവധി പ്രശസ്തമായ ആത്മീയഗ്ര
ന്ഥങ്ങള് അച്ചടിക്കപ്പെട്ടത് സമ്പാളൂരിലെ ഈ പ്രസ്സിലായിരുന്നു. പ്രശസ്ത ഭാഷാപണ്ഡിതനായ അര്ണ്ണോസ് പാതിരി (ജോഹാന് ഏണസ്റ്റ് ഹാന്ക്സ്ഡന്) തന്റെ പ്രശസ്തമായ ‘പുത്തന്പാന’ ഉള്പ്പെടെയുള്ള കൃതികള് രചിച്ചതും രൂപപ്പെടുത്തിയതും സമ്പാളൂരിന്റെ സാംസ്കാരിക അന്തരീക്ഷത്തിലായിരുന്നു എന്നത് ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യം വര്ദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
കൊടുങ്ങല്ലൂര് അതിരൂപതാ ആസ്ഥാനവും
വിജ്ഞാനകേന്ദ്രവും
സമ്പാളൂര് പള്ളിയുടെ ചരിത്രപരമായ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത, ഇത് ഒരുകാലത്ത് പുരാതനമായ കൊടുങ്ങല്ലൂര് അതിരൂപതയുടെ ആസ്ഥാനമായി പ്രവര്ത്തിച്ചിരുന്നു എന്നതാണ്. വിദേശ മിഷണറിമാര്ക്ക് തദ്ദേശീയ ഭാഷകളും സംസ്കാരവും പഠിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഒരു പ്രശസ്തമായ സെമിനാരിയും ഇവിടെ പ്രവര്ത്തിച്ചിരുന്നു. യൂറോപ്പില് നിന്നും വന്ന അനേകം വൈദികര് ഭാ
രതീയവല്ക്കരണത്തിന്റെ പാഠങ്ങള് ഉള്ക്കൊണ്ടത് സമ്പാളൂരിലെ മണ്ണില് വെച്ചായിരുന്നു. കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ ചരിത്രത്തിലെ വലിയൊരു ബൗദ്ധിക കേന്ദ്രമായി സമ്പാളൂര് അക്കാലത്ത് ശോഭിച്ചിരുന്നു.
ടിപ്പുവിന്റെ അധിനിവേശവും ഉയിര്ത്തെഴുന്നേല്പ്പും
എന്നാല്, ചരിത്രത്തിന്റെ വഴിത്തിരിവില് സമ്പാളൂരിന് വലിയ തിരിച്ചടികളും നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. 1789-ല് മൈസൂര് ഭരണാധികാരിയായ ടിപ്പു സുല്ത്താന്റെ മലബാര് അധിനിവേശവേളയില്, സമ്പാളൂരിലെ പ്രശസ്തമായ പള്ളിയും അച്ചടിശാലയും സെമിനാരിയുമെല്ലാം പൂര്ണ്ണമായി തകര്ക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി. ഇവിടത്തെ വിലമതിക്കാനാവാത്ത ചരിത്രരേഖകളും പുസ്തകങ്ങളും അഗ്നിക്കിരയായി. എങ്കിലും, വിശ്വാസികളുടെ തീക്ഷ്ണമായ പ്രാര്ഥനയുടെയും പരിശ്രമത്തിന്റെയും ഫലമാ
യി ഈ പുണ്യഭൂമി വീണ്ടും ഉയിര്ത്തെഴുന്നേല്ക്കുകയായിരുന്നു. തകര്ക്കപ്പെട്ട പഴയ പള്ളിയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങള്ക്ക് സമീപം പില്ക്കാലത്ത് പുതിയ ദേവാലയം നിര്മ്മിക്കപ്പെട്ടു.
സാംസ്കാരിക സമന്വയത്തിന്റെ വര്ത്തമാനം
ഇന്ന് കോട്ടപ്പുറം രൂപതയുടെ കീഴിലുള്ള ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട തീര്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളില് ഒന്നാണ് സമ്പാളൂര്. തമിഴ് ജനത തങ്ങളുടെ സാംസ്കാരിക നായകനായി കാണുന്ന വീരമാമുനിയുടെ അന്ത്യവിശ്രമസ്ഥലം എന്ന നിലയില് തമിഴ്നാട്ടില് നിന്നും വലിയ തോതിലുള്ള തീര്ഥാടക പ്രവാഹം ഇവിടേക്ക് ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. എല്ലാ വര്ഷവും ഡിസംബര് മാസത്തില് നടക്കുന്ന വിശുദ്ധ ഫ്രാന്സിസ് സേവിയറുടെ തിരുനാളും, ഫെബ്രുവരി മാസത്തില് നടക്കുന്ന വീരമാമുനിയുടെ ചരമവാര്ഷികാചരണ
വും അതീവ ഭക്തിപൂര്വ്വമാണ് ഇവിടെ ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നത്. ജാതിമതഭേദമന്യേ അനേകര് ഈ പുണ്യകേന്ദ്രത്തില് അനുഗ്രഹം തേടിയെത്തുന്നു.
സമ്പാളൂര് ദേവാലയത്തിന്റെ പരിസരത്ത് നിലകൊള്ളുന്ന ചരിത്ര മ്യൂസിയം സന്ദര്ശകര്ക്ക് പഴയകാല പ്രൗഢിയുടെ നേര്ക്കാഴ്ചകള് സമ്മാനിക്കുന്ന ഒന്നാണ്. വിശുദ്ധ ജോണ് ഡി ബ്രിട്ടോ സമ്പാളൂരില് സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്ന സെമിനാരിയില് പഠിപ്പിക്കുകയും ബലി അര്പ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്ന അള്ത്താരയുടെ ഭാഗം ഇന്നും ഇവിടെ പൂജ്യമായി സംരക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. പഴയ അച്ചടിശാലയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങള്, പുരാതന ലിപികളിലുള്ള രേഖകള്, വീരമാമുനിയുടെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങള് എന്നിവ
ഇവിടെ സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. വരുംതലമുറയ്ക്ക് ചരിത്രബോധം പകര്ന്നുനല്കുന്ന ഒരു മികച്ച പഠനകേന്ദ്രം കൂടിയാണ് ഇന്ന് ഈ തീര്ഥാടന കേന്ദ്രം.
സുവിശേഷ പ്രഘോഷണവും പ്രാദേശിക സാംസ്കാരിക സമന്വയവും എങ്ങനെ ഒത്തുപോകണം എന്നതിന് ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ് ഫാ. കോണ്സ്റ്റന്റൈന് ബസ്കിയുടെ ജീവിതം. ഒരു വിദേശിയായി ജനിച്ചിട്ടും ഭാരതീയ ഭാഷകളെ പ്രണയിച്ച ആ വലിയ മനുഷ്യന്റെ സ്മരണകള് ഉറങ്ങുന്ന സമ്പാളൂര് മണ്ണ്, ഭാരതത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യത്തിന്റെയും മതസൗഹാര്ദ്ദ
ത്തിന്റെയും പ്രതീകം കൂടിയാണ്. ഭാഷാ അതിരുകള്ക്കപ്പുറം മനുഷ്യരെ ഒന്നിപ്പിക്കുന്ന സ്നേഹത്തിന്റെ സന്ദേശമാണ് ഇവിടത്തെ ഓരോ മണല്ത്തരിയും വിളിച്ചോതുന്നത്.
ചുരുക്കത്തില്, കോട്ടപ്പുറം രൂപതയുടെ കിരീടത്തിലെ തിളക്കമുള്ള ഒരു രത്നമാണ് സമ്പാളൂര് സെന്റ് ഫ്രാന്സിസ് സേവ്യര് തീര്ഥാടന ദേവാലയം. ഭാഷാ അതിരുകള്ക്കപ്പുറം മനുഷ്യരെ ഒന്നിപ്പിക്കുന്ന സ്നേഹത്തിന്റെ സന്ദേശമാണ് സമ്പാളൂരിലെ ഓരോ മണല്ത്തരിയും വിളിച്ചോതുന്നത്. കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ ആത്മീയ പ്രൗഢിയും മഹത്തായ ഒരു സാംസ്കാരിക പൈതൃകവും ഒത്തുചേരുന്ന ഈ പുണ്യകേന്ദ്രം സന്ദര്ശിക്കുന്നത് ചരിത്രത്തിലേക്കുള്ള ഒരു തിരിഞ്ഞുനടത്തം കൂടിയാണ്. കാലമെത്ര കഴിഞ്ഞാലും വീരമാമുനിയുടെ സ്മരണകളും സമ്പാളൂരിന്റെ മഹിമയും അമരമായി നിലനില്ക്കും.

