ശരത് വെണ്പാല
മുന്മൊഴി
മാ വിദ്വേഷം ച രൗദ്രം ച പ്രാപ്തോ ഹ്യസി മൃഗം യഥാ |ശാന്തിം സര്വത്ര പശ്യന്തി യത്ര ധര്മ്മഃ സനാതനഃ ||
(മൃഗങ്ങളെപ്പോലെ പരസ്പരം പൊരുതി വിദ്വേഷവും രൗദ്രവും നടപ്പിലാക്കരുത്; എവിടെ സനാതനമായ ധര്മ്മം നിലനില്ക്കുന്നുവോ, അവിടെ മാത്രമേ എല്ലാവരും സമാധാനവും സ്നേഹവും ദര്ശിക്കുകയുള്ളൂ.)
മാ നിഷാദ പ്രതിഷ്ഠാം ത്വമഗമഃ ശാശ്വതീഃ സമാഃ ്യുവാല്മീകി മഹര്ഷിയുടെ ഹൃദയത്തില് നിന്ന് അന്ന് പുറത്തുവന്ന ആ ശാപവാക്ക് ഒരു പുതിയ കാവ്യപ്പിറവിക്ക് കാരണമായി. വര്ത്തമാനകാലത്തിന്റെ ചരിത്രവഴികളില് മറ്റൊരു ‘മാ മദനി’ എന്ന സങ്കടകരമായ വിളി ഉയര്ന്നുകേള്ക്കുന്നു.
പാകിസ്ഥാന് നാല് കഷണമാകുമോ?
ലോകരാഷ്ട്രീയ ഭൂമികയിലെ ‘കോടി കാശിന്റെ ചോദ്യമാണ്’ (million dollar question) ‘പാകിസ്ഥാന് നാല് കഷണമാകുമോ?’ എന്നത്. മുഹമ്മദ് അലി ജിന്നയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള മുസ്ലിം ലീഗ് മുന്നോട്ടുവെച്ച ‘ദ്വിരാഷ്ട്ര സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ’ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ വിഭജിക്കപ്പെടുന്നത്. ഹിന്ദുക്കള്ക്കും മുസ്ലീങ്ങള്ക്കും ഒരുമിച്ച് ജീവിക്കാന് കഴിയില്ലെന്നും മുസ്ലീങ്ങള്ക്കായി പ്രത്യേക രാജ്യം വേണമെന്നുമുള്ള വാദത്തിന്റെ ഫലമായാണ് 1947 ഓഗസ്റ്റില് പാകിസ്ഥാന് രൂപംകൊണ്ടത്.ലോകരാഷ്ട്ര ചരിത്രത്തില് സമാനതകളില്ലാത്ത ഒരു ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രത്യേകത ഈ പുതിയ രാജ്യത്തിനുണ്ടായിരുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ കിഴക്കുഭാഗത്തായി ‘കിഴക്കന് പാകിസ്ഥാനും’ (ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്), പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തായി ‘പടിഞ്ഞാറന് പാകിസ്ഥാന്’ (ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാന്) എന്നീ രണ്ട് ഭാഗങ്ങള്ക്കിടയില് ഏകദേശം 1,600 കിലോമീറ്ററിലധികം ഇന്ത്യന് ഭൂപ്രദേശം കിടന്നിരുന്നു. മതമൊഴിച്ചാല് ഭാഷ, സംസ്കാരം, വേഷവിധാനം, ആചാരങ്ങള് എന്നിവയില് യാതൊരു സാമ്യവുമില്ലാത്ത രണ്ട് ജനവിഭാഗങ്ങളെയാണ് ഒരു ഭരണത്തിന് കീഴില് ഒട്ടിച്ചുവെച്ചിരുന്നത്. ഇത് ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഒന്നാം മുറിവായിരുന്നു.
ബംഗ്ലാദേശ്: വിഭജനത്തിന്റെ തനിയാവര്ത്തനംരാജ്യത്തിന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രവും സൈനികശക്തിയും പൂര്ണ്ണമായും പടിഞ്ഞാറന് പാകിസ്ഥാന്റെ (പഞ്ചാബികളുടെ) കയ്യിലായിരുന്നു. കിഴക്കന് പാകിസ്ഥാനിലെ ജനങ്ങളെ അവര് രണ്ടാംകിട പൗരന്മാരായാണ് കണ്ടത്. 1952-ല് പാകിസ്ഥാന് സര്ക്കാരിന്റെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷ ഉറുദു മാത്രമായിരിക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചതിനെതിരെ കിഴക്കന് പാകിസ്ഥാനില് (ബംഗാളികള്) വലിയ പ്രക്ഷോഭം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. തങ്ങളുടെ മാതൃഭാഷയായ ബംഗാളി ഔദ്യോഗിക ഭാഷയാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് ധാക്ക സര്വകലാശാലയിലെ വിദ്യാര്ഥികള് നടത്തിയ സമരത്തിന് നേരെ പൊലീസ് വെടിയുതിര്ക്കുകയും നിരവധി പേര് കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്തു. (വെടിവെയ്പ് നടന്ന ഫെബ്രുവരി 21 ആണ് പിന്നീട് ലോക മാതൃഭാഷാ ദിനമായി യുനെസ്കോ പ്രഖ്യാപിച്ചത്). ഇത് പടിഞ്ഞാറന് ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ ബംഗാളി ജനതയുടെ മനസ്സില് കടുത്ത അമര്ഷം വിതച്ചു.ഷെയ്ഖ് മുജീബുര് റഹ്മാന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ‘അവാമി ലീഗ്’ കിഴക്കന് പാകിസ്ഥാനില് പൂര്ണ്ണ സ്വാശ്രയത്വവും സ്വയംഭരണവും ആവശ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ട് ‘ആറിന പരിപാടി’ (Six Point Movement) അവതരിപ്പിച്ചു. 1970-ല് നടന്ന പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പില് പാകിസ്ഥാന് ചരിത്രത്തില് ആദ്യമായി ഭൂരിപക്ഷം നേടിയത് ഷെയ്ഖ് മുജീബുര് റഹ്മാന്റെ അവാമി ലീഗ് ആയിരുന്നു. എന്നാല് പടിഞ്ഞാറന് പാകിസ്ഥാനിലെ രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വവും സൈനിക മേധാവികളും (യഹ്യ ഖാന്, സുല്ഫിക്കര് അലി ഭൂട്ടോ എന്നിവര്) അധികാരം ഒരു ബംഗാളിക്ക് കൈമാറാന് തയ്യാറായില്ല. ജനവിധി അംഗീകരിക്കാന് അവര് വിസമ്മതിക്കുകയും ജനാധിപത്യ രീതികളെ അട്ടിമറിക്കുകയും ചെയ്തു.കിഴക്കന് പാകിസ്ഥാനിലെ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങളെ അടിച്ചമര്ത്താന് 1971 മാര്ച്ച് 25-ന് പാകിസ്ഥാന് സൈന്യം ‘ഓപ്പറേഷന് സെര്ച്ച് ലൈറ്റ്’ എന്ന പേരില് കിരാതമായ നരഹത്യയ്ക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചു. ധാക്കയിലും പരിസരത്തുമായി ലക്ഷക്കണക്കിന് ബംഗാളി ജനങ്ങളെയും ബുദ്ധിജീവികളെയും പാക് സൈന്യം കൂട്ടക്കൊല ചെയ്തു. ലക്ഷക്കണക്കിന് സ്ത്രീകള് അതിക്രമങ്ങള്ക്ക് ഇരയായി. പാക് സൈന്യത്തിന്റെ അതിക്രമങ്ങള്ക്കെതിരെ ബംഗാളി യുവാക്കള് ‘മുക്തിബാഹിനി’ എന്ന പേരില് സായുധ പ്രതിരോധ സേന രൂപീകരിച്ചു. പാകിസ്ഥാന്റെ ക്രൂരത മൂലം കോടിക്കണക്കിന് ബംഗാളികള് അഭയാര്ഥികളായി ഇന്ത്യയിലേക്ക് പലായനം ചെയ്തു. ഈ ഘട്ടത്തിലാണ് അഭ്യര്ത്ഥന മാനിച്ചും സുരക്ഷ മുന്നിര്ത്തിയും ഇന്ത്യ ഇടപെടുകയും പാകിസ്ഥാനെതിരെ സൈനിക നടപടി സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തത്.1971 ഡിസംബര് 16-ന് പാക് സൈന്യം ഇന്ത്യന് സൈന്യത്തിന് മുന്നില് പൂര്ണ്ണമായി കീഴടങ്ങി കരാര് ഒപ്പുവെച്ചതോടെ, കിഴക്കന് പാകിസ്ഥാന് എന്ന ഭൂപടം എന്നെന്നേക്കുമായി അപ്രത്യക്ഷമാവുകയും ‘ബംഗ്ലാദേശ്’ എന്ന സ്വതന്ത്ര പരമാധികാര രാജ്യം പിറവിയെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഒന്പത് മാസത്തോളം നീണ്ടുനിന്ന യുദ്ധത്തിനൊടുവിലാണ് പാകിസ്ഥാന് രണ്ടായി വെട്ടിമുറിക്കപ്പെട്ടത്. മതപരമായ ദേശീയതയുടെ പേരില് രൂപംകൊണ്ട ഒരു രാജ്യത്തിന് ദൂരവും ഭാഷാപരമായ വൈവിധ്യവും എത്രകണ്ട് ഭാരമാകാം എന്നതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ചരിത്രപാഠമാണ് പാകിസ്ഥാന്റെയും ബംഗ്ലാദേശിന്റെയും ഉത്ഭവം.
ബലൂചിസ്ഥാന്
പാകിസ്ഥാന് ഇന്ന് ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആന്തരിക പ്രതിസന്ധികളിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. സാമ്പത്തിക തകര്ച്ച, രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരത, തീവ്രവാദം എന്നിവയ്ക്കപ്പുറം രാജ്യത്തിന്റെ അടിത്തട്ടില് രൂപപ്പെട്ടിട്ടുള്ള കടുത്ത ജാതീയ-വംശീയ-പ്രാദേശിക ഭിന്നതകള് പാകിസ്ഥാന്റെ അഖണ്ഡതയെത്തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയുടെ അമിതാധികാരത്തിനെതിരെ ബലൂചിസ്ഥാന്, ഖൈബര് പക്തുന്ഖ്വ, സിന്ധ് തുടങ്ങിയ പ്രവിശ്യകളില് കടുത്ത അമര്ഷമാണുള്ളത്.പാകിസ്ഥാനിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രവിശ്യയായ ബലൂചിസ്ഥാന് ഇന്ന് അസ്വസ്ഥതകളുടെയും സായുധ പോരാട്ടങ്ങളുടെയും ഇടമാണ്. ബലൂചിസ്ഥാനിലെ ഗ്വാദര് തുറമുഖവും പ്രകൃതിവാതകവും മറ്റ് ധാതുക്കളും പാകിസ്ഥാന് കേന്ദ്ര സര്ക്കാരും ചൈനയും ചേര്ന്ന് ചൂഷണം ചെയ്യുകയാണെന്നും തങ്ങള്ക്ക് ദാരിദ്ര്യവും അവഗണനയും മാത്രമാണ് മിച്ചമെന്നുമാണ് ബലൂച് ജനതയുടെ പ്രധാന ആരോപണം. ബലൂച് ലിബറേഷന് ആര്മി (ബിഎല്എ) പോലുള്ള സായുധ സംഘടനകള് പാകിസ്ഥാന് സുരക്ഷാ സേനയ്ക്കെതിരെ നിരന്തരം ശക്തമായ ആക്രമണങ്ങളാണ് അഴിച്ചുവിടുന്നത്. ബലൂച് യുവാക്കളെയും ബുദ്ധിജീവികളെയും പാകിസ്ഥാന് രഹസ്യാന്വേഷണ ഏജന്സികള് കൂട്ടത്തോടെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി കാണാതാക്കുന്നു എന്ന ആരോപണം പ്രവിശ്യയില് കടുത്ത അമര്ഷത്തിന് കാരണമായിട്ടുണ്ട്. ഇത് പാകിസ്ഥാനില് നിന്ന് പൂര്ണ്ണ സ്വാതന്ത്ര്യം എന്ന ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് ബലൂച് ജനതയെ എത്തിച്ചിരിക്കുന്നു. സ്വന്തമായ പതാകയും കറന്സിയും പ്രഖ്യാപിച്ച അവര് സ്വതന്ത്ര ബലൂചിസ്ഥാന് സ്ഥാപിക്കുമോ എന്ന് ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നു.
പാക് അധീന കശ്മീര് (പിഒകെ)
പാകിസ്ഥാന് അനധികൃതമായി കൈവശം വെച്ചിരിക്കുന്ന ‘പാക് അധീന കശ്മീര്’ (പിഒകെ) ഇന്ന് വലിയ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെയും അസ്വസ്ഥതകളുടെയും കേന്ദ്രമാണ്. വിലക്കയറ്റത്തിനും സര്ക്കാരിന്റെ കൊള്ളരുതായ്മകള്ക്കുമെതിരെ പിഒകെയില് നടക്കുന്ന ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങളില് ‘ഞങ്ങള് പാകിസ്ഥാന്റെ ഭാഗമല്ല’ എന്ന പരസ്യമായ വിഭജന സ്വരങ്ങളാണ് ഉയരുന്നത്. എന്നാല് ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ ചരിത്രം പരിശോധിച്ചാല്, വഞ്ചനയുടെയും അടിച്ചമര്ത്തലിന്റെയും ഒരു വലിയ കഥ അതിനു പിന്നിലുണ്ട്.1947-ല് ഇന്ത്യക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചപ്പോള്, നാട്ടുരാജ്യങ്ങള്ക്ക് ഇന്ത്യയിലോ പാകിസ്ഥാനിലോ ചേരാം, അല്ലെങ്കില് സ്വതന്ത്രമായി നില്ക്കാം എന്നായിരുന്നു വ്യവസ്ഥ. ജമ്മു കശ്മീര് രാജാവായിരുന്ന മഹാരാജ ഹരി സിംഗ് ആദ്യം സ്വതന്ത്രമായി നില്ക്കാനാണ് തീരുമാനിച്ചത്. കശ്മീരിനെ ബലമായി പിടിച്ചെടുക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ പാകിസ്ഥാന് സൈന്യം ഗോത്രവിഭാഗക്കാരായ അക്രമികള്ക്ക് ആയുധം നല്കി കശ്മീരിലേക്ക് അഴിച്ചുവിട്ടു. കശ്മീരിലെ സാധാരണ ജനങ്ങളെ കൊള്ളയടിക്കുകയും ക്രൂരമായി ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് പാക് പിന്തുണയോടെയുള്ള ഈ സംഘം മുന്നേറി. ‘ഓപ്പറേഷന് ഗുല്മാര്ഗ്’ എന്നായിരുന്നു ഈ അധിനിവേശത്തിന്റെ ഓമനപ്പേര്.ഈ അടിയന്തര സാഹചര്യത്തിലാണ് മഹാരാജ ഹരി സിംഗ് ഇന്ത്യയുടെ സഹായം അഭ്യര്ത്ഥിക്കുകയും, 1947 ഒക്ടോബര് 26-ന് ഔദ്യോഗികമായി ‘ഇന്സ്ട്രുമെന്റ് ഓഫ് ആക്സഷന്’ ഒപ്പുവെച്ച് ജമ്മു കശ്മീര് ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗമായി മാറുകയും ചെയ്തത്. തുടര്ന്ന് ഇന്ത്യന് സൈന്യം നടത്തിയ ചെറുത്തുനില്പ്പില് അക്രമികളെ തുരത്തിയോടിച്ചു. എങ്കിലും, അതിനുമുമ്പ് പാകിസ്ഥാന് അനധികൃതമായി പിടിച്ചെടുത്ത കശ്മീരിന്റെ പടിഞ്ഞാറന് ഭാഗമാണ് പിന്നീട് ‘പാക് അധീന കശ്മീര്’ (പിഒകെ) എന്ന് അറിയപ്പെട്ടത്. പാകിസ്ഥാന് ഈ പ്രദേശത്തെ ‘ആസാദ് കശ്മീര്’ (സ്വതന്ത്ര കശ്മീര്) എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നതെങ്കിലും, യാഥാര്ത്ഥ്യത്തില് പാകിസ്ഥാന് ഭരണകൂടത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ളതും ക്രൂരവുമായ നിയന്ത്രണത്തിലാണ് ഇവിടം പ്രവര്ത്തിക്കുന്നത്. ഔദ്യോഗികമായി പാകിസ്ഥാനില് ലയിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, അവിടത്തെ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളും ഭരണ സംവിധാനങ്ങളും നിയന്ത്രിക്കുന്നത് പാകിസ്ഥാന് സര്ക്കാരും ഐഎസ്ഐ എന്ന പാക് രഹസ്യാന്വേഷണ സംഘടനയുമാണ്. പാകിസ്ഥാന് ഭരണഘടനയുടെ നേരിട്ടുള്ള പരിധിയില് വരാത്തതുകൊണ്ടുതന്നെ, അവിടത്തെ ജനങ്ങള്ക്ക് പാകിസ്ഥാന് പാര്ലമെന്റില് പ്രാതിനിധ്യമോ മൗലിക അവകാശങ്ങളോ ലഭിക്കുന്നുമില്ല.
.
