സിസ്റ്റര് ഗ്ലാഡിസ് ഒഎസ്എസ്
റോബര്ട്ട് ബ്രെസ്സന്റെ സിനിമകള് ചലച്ചിത്രകലയുടെ ചരിത്രത്തിലെ മഹത്തായ സൃഷ്ടികള് മാത്രമല്ല; മനുഷ്യന്റെ അസ്തിത്വത്തെയും ആത്മീയതയെയും ദൈവാന്വേഷണത്തെയും കുറിച്ചുള്ള ആഴമേറിയ ധ്യാനങ്ങളുമാണ്. റവ. ഡോ. സിബു ഇരിമ്പനിക്കല് തന്റെ ബ്രെസ്സണ് സിനിമകളുടെ ദൈവശാസ്ത്രം എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിലൂടെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നതുപോലെ, ബ്രെസ്സണ് സിനിമാലോകം ദൃശ്യങ്ങളുടെ ലോകത്തിനപ്പുറം അദൃശ്യമായ ഒരു നിഗൂഢതയിലേക്ക് നമ്മെ ക്ഷണിക്കുന്നു. അവിടെ സിനിമ ഒരു കലാരൂപം മാത്രമല്ലാതാകുന്നു; അത് മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലേക്ക് നടത്തുന്ന ഒരു ആത്മീയ യാത്രയായി മാറുന്നു.
ബ്രെസ്സണ് സിനിമകളിലെ ദൈവശാസ്ത്രം, പ്രസംഗിക്കുന്ന ദൈവശാസ്ത്രമല്ല; മറിച്ച് പ്രേക്ഷകനെ അനുഭവിപ്പിക്കുന്ന ദൈവശാസ്ത്രമാണ്. മനുഷ്യന്റെ ദൗര്ബല്യത്തിന്റെയും പാപത്തിന്റെയും വേദനയുടെയും നടുവില് കൃപയുടെ സാധ്യത കണ്ടെത്തുകയാണ് റോബര്ട്ട് ബ്രെസ്സണ് സിനിമകള് ചെയ്യുന്നത്. നിശ്ശബ്ദതയിലൂടെയും ഏകാന്തതയിലൂടെയും സഹനത്തിലൂടെയും ത്യാഗത്തിലൂടെയും മരണത്തിലൂടെയും മോചനത്തിലൂടെയും ദൈവിക സാന്നിധ്യത്തെ അന്വേഷിക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ സിനിമകള് ആത്മീയതയും ചലച്ചിത്രകലയും തമ്മിലുള്ള ആഴമുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ മികച്ച ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
ചലച്ചിത്രകലയിലെ ആചാര്യന്റെ സൃഷ്ടികളില് എങ്ങനെയാണ് ചരിത്രവും സാഹിത്യവും സംസ്കാരവും വിശ്വാസവും അടുത്തടുത്ത കണ്ണികള് പോലെ മനോഹരമായി ഒരു നൂലില് കോര്ത്തിരിക്കുന്നത് എന്നതാണ് റവ. ഡോ സിബു ഇരിമ്പനിക്കല് തന്റെ പുസ്തകമായ റോബര്ട്ട് ബ്രെസ്സണ് സിനിമകളുടെ പഠനത്തില് ബ്രെസ്സണ് സിനിമകളുടെ ദൈവശാസ്ത്രം എന്ന പുസ്തകത്തിലൂടെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത്. ആറ് വിപുലമായ അധ്യായങ്ങളിലൂടെ ബ്രെസ്സണ് സിനിമാലോകത്തെ അദ്ദേഹം വിശകലനം ചെയ്യുന്നു. ഫ്രഞ്ച് സിനിമയുടെ ചരിത്രപരവും പ്രത്യയശാസ്ത്രപരവുമായ പശ്ചാത്തലത്തില്നിന്ന് ആരംഭിച്ച്, ബ്രെസ്സണ് ദൃശ്യഭാഷയിലേക്കും ദൃശ്യബിംബങ്ങളുടെ സന്നിവേശത്തിലേക്കും അവയില്നിന്ന് ഉയര്ന്നുവരുന്ന ആത്മീയവും ദാര്ശനികവുമായ അന്വേഷണങ്ങളിലേക്കുമാണ് ഗ്രന്ഥകാരന് വായനക്കാരനെ നയിക്കുന്നത്.
ലോകസിനിമയുടെ ചരിത്രത്തില് തന്റേതായ സവിശേഷമായ ചലച്ചിത്രഭാഷയും ദര്ശനവുംകൊണ്ട് ശ്രദ്ധേയനായ ഫ്രഞ്ച് സംവിധായകനാണ് റോബര്ട്ട് ബ്രെസ്സണ്. സിനിമയെ വെറും വിനോദത്തിനുള്ള ഉപാധിയായി അദ്ദേഹം കണ്ടില്ല. മനുഷ്യന്റെ ആന്തരിക ലോകത്തെയും അസ്തിത്വപരമായ സംഘര്ഷങ്ങളെയും ആത്മീയ അനുഭവങ്ങളെയും അവതരിപ്പിക്കാന് കഴിയുന്ന ശക്തമായ ഒരു കലാരൂപമായാണ് അദ്ദേഹം സിനിമയെ പരിഗണിച്ചത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ബ്രെസ്സണ് സിനിമകള് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ചലച്ചിത്രപ്രവര്ത്തകരെയും നിരൂപകരെയും ആഴത്തില് സ്വാധീനിച്ചു.
ബ്രെസ്സണ് സിനിമകളെ മനസ്സിലാക്കുന്നതില് പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ആശയമാണ് ഭൗതികവാദവും ആത്മീയതയും (Materialism and Spirituality) തമ്മിലുള്ള സംഘര്ഷവും സംവാദവും. മനുഷ്യന്റെ അസ്തിത്വത്തെയും പ്രപഞ്ചത്തെയും മനസ്സിലാക്കാന് ശ്രമിക്കുന്ന രണ്ട് വ്യത്യസ്തവും അതേസമയം പരസ്പരപൂരകവുമായ ദര്ശനങ്ങളായി ഇവയെ കാണാം. ആധുനിക ലോകത്തിന്റെ ഭൗതിക യാഥാര്ഥ്യങ്ങള് മനുഷ്യനെ കീഴ്പ്പെടുത്തുമ്പോഴും, അതിനപ്പുറം ഒരു നിഗൂഢതയിലേക്കും ആത്മീയ സത്യത്തിലേക്കും എത്തിച്ചേരാനുള്ള മനുഷ്യന്റെ ആഗ്രഹത്തെ ബ്രെസ്സണ് സിനിമകള് അന്വേഷിക്കുന്നു. ആധുനിക ലോകത്തോടും സഭയോടുമുള്ള തന്റെ അനുഭവങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തില്, ദൃശ്യമായ ലോകത്തിനപ്പുറം നിഗൂഢതയിലേക്കുള്ള ഒരു വഴിയാണ് ബ്രെസ്സണ് തന്റെ സിനിമകളിലൂടെ അന്വേഷിക്കുന്നത്.
ബ്രെസ്സന്റെ സിനിമകളില് സഹനം മനുഷ്യന്റെ ആത്മീയ യാത്രയുടെ അവിഭാജ്യഘടകമാണ്. ദുരിതങ്ങളിലൂടെയും പരാജയങ്ങളിലൂടെയും ഏകാന്തതയിലൂടെയും കടന്നുപോകുമ്പോഴും മനുഷ്യനില് പ്രതീക്ഷയും മോചനത്തിനുള്ള സാധ്യതയും നിലനില്ക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സിനിമകളിലെ സഹനം വെറും വേദനയുടെ ചിത്രീകരണമല്ല; അത് മനുഷ്യന്റെ ആന്തരിക പരിവര്ത്തനത്തിലേക്കുള്ള ഒരു വഴിയാണ്. സഹനത്തിലൂടെ മനുഷ്യന് തന്റെ പരിമിതികളെ തിരിച്ചറിയുകയും, സ്വന്തം ശക്തിക്കപ്പുറം മറ്റൊരു ശക്തിയിലേക്കും കൃപയിലേക്കും തിരിയുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ അര്ത്ഥത്തില് ബ്രെസ്സണ് സിനിമകളിലെ സഹനം പ്രേക്ഷകനെ മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ ആഴങ്ങളിലേക്കും ആത്മീയതയുടെ നിഗൂഢതകളിലേക്കും നയിക്കുന്നു.
ഈ ആത്മീയ ദര്ശനത്തിന്റെ ഏറ്റവും ശക്തമായ ഉദാഹരണങ്ങളിലൊന്നാണ് ദി ഡയറി ഓഫ് എ കണ്ട്രി പ്രീസ്റ്റ്. ഇത് ഒരു പുരോഹിതന്റെ ജീവിതകഥ മാത്രമല്ല. വിശ്വാസം, സഹനം, ഏകാന്തത, ആത്മീയ വേദന, രോഗം, സംശയം, ദൈവാന്വേഷണം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ആഴമേറിയ ഒരു ആത്മീയ അന്വേഷണമാണ് ഈ സിനിമ.
ബ്രെസ്സന്റെ സിനിമകളിലെ മറ്റൊരു കേന്ദ്രവിഷയമാണ് ദൈവകൃപ (Grace). മനുഷ്യന് സ്വന്തം ശക്തികൊണ്ട് മാത്രം രക്ഷിക്കപ്പെടുന്നില്ലെന്നും, മനുഷ്യന്റെ പരിമിതികളെയും പരാജയങ്ങളെയും അതിജീവിച്ച് അപ്രതീക്ഷിതമായ നിമിഷങ്ങളില് ദൈവകൃപ ജീവിതത്തിലേക്ക് കടന്നുവരുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സിനിമകള് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കൃപ പലപ്പോഴും വലിയ അദ്ഭുതങ്ങളിലൂടെയല്ല, മറിച്ച് നിശ്ശബ്ദമായ നിമിഷങ്ങളിലൂടെയും ചെറിയ അനുഭവങ്ങളിലൂടെയും മനുഷ്യന്റെ ഹൃദയത്തില് സംഭവിക്കുന്ന ആന്തരിക മാറ്റത്തിലൂടെയുമാണ് പ്രകടമാകുന്നത്.
ഈ ചിത്രത്തില് രോഗവും ഏകാന്തതയും ആത്മീയ സംഘര്ഷങ്ങളും അനുഭവിക്കുന്ന പുരോഹിതന്റെ ജീവിതത്തിലൂടെ കൃപയുടെയും ആത്മീയ മോചനത്തിന്റെയും ആഴം ബ്രെസ്സണ് അവതരിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യന്റെ ബാഹ്യപരാജയങ്ങള്ക്കപ്പുറം അവന്റെ ആത്മീയ വിജയത്തെ കണ്ടെത്തുകയാണ് ബ്രെസ്സണ് ഈ ചിത്രത്തിലൂടെ ചെയ്യുന്നത്. എ മാന് എസ്കേപ്ഡ് എന്ന ചിത്രത്തിലെ തടവുകാരന്റെ രക്ഷപ്പെടല് ശാരീരിക സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ കഥ മാത്രമല്ല; മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലെ പ്രതീക്ഷയുടെയും ആത്മവിശ്വാസത്തിന്റെയും ആത്മീയ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെയും കഥ കൂടിയാണ്. ഓ ഹസാര്ഡ് ബാല്ത്താസര് എന്ന ചിത്രത്തില് ഒരു കഴുതയുടെ ജീവിതത്തിലൂടെ മനുഷ്യന്റെ ക്രൂരതയും പാപവും സഹനവും നിരപരാധിത്വവും അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ബല്ത്തസാറിന്റെ നിശ്ശബ്ദമായ സഹനം മനുഷ്യന്റെ പാപപൂര്ണമായ ലോകത്തിനിടയിലെ ഒരു ആത്മീയ സാക്ഷ്യമായി മാറുന്നു.
ബ്രെസ്സന്റെ സിനിമകളില് നിശ്ശബ്ദതയ്ക്കും പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്. വാക്കുകള്ക്ക് പറയാന് കഴിയാത്ത പല കാര്യങ്ങളും നിശ്ശബ്ദതയിലൂടെ അദ്ദേഹം പ്രേക്ഷകനെ അനുഭവിപ്പിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ മുഖഭാവങ്ങളേക്കാള് അവരുടെ നിശ്ശബ്ദതയും ചലനങ്ങളും ശബ്ദങ്ങളും ഇടവേളകളും പലപ്പോഴും കൂടുതല് അര്ത്ഥവത്താകുന്നു. ഈ നിശ്ശബ്ദതയിലാണ് പ്രേക്ഷകന് കഥാപാത്രത്തിന്റെ ഉള്ളിലേക്കും അതുവഴി സ്വന്തം ഉള്ളിലേക്കും പ്രവേശിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ബ്രെസ്സന്റെ സിനിമകള് കാണുന്നതിലുപരി അനുഭവിക്കേണ്ട സിനിമകളാണ്.
ബ്രെസ്സന്റെ ചലച്ചിത്രലോകത്തില് ചരിത്രവും സാഹിത്യവും സംസ്കാരവും വിശ്വാസവും ദൈവശാസ്ത്രവും പരസ്പരം വേര്തിരിക്കാനാകാത്തവിധം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചലച്ചിത്രചിന്തയില് ദൈവവും മനുഷ്യനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം, പാപവും കൃപയും തമ്മിലുള്ള സംഘര്ഷം, സ്വാതന്ത്ര്യവും വിധിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം, സഹനവും മോചനവും തമ്മിലുള്ള യാത്ര എന്നിവ നിരന്തരം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
അതിനാല് ബ്രെസ്സണ് സിനിമകളിലെ ദൈവശാസ്ത്രം ഒരു സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ വിശദീകരണമല്ല. അത് മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ അനുഭവങ്ങളില്നിന്ന് ഉയര്ന്നുവരുന്ന ഒരു ആത്മീയ അന്വേഷണമാണ്. മനുഷ്യന്റെ ദൗര്ബല്യത്തിന്റെയും പാപത്തിന്റെയും പരാജയത്തിന്റെയും നടുവില് കൃപയുടെ പ്രകാശം കണ്ടെത്തുന്ന ദര്ശനമാണത്. സഹനത്തിലൂടെ പ്രതീക്ഷയിലേക്കും ഏകാന്തതയിലൂടെ ദൈവസാന്നിധ്യത്തിലേക്കും പരാജയത്തിലൂടെ മോചനത്തിലേക്കും മനുഷ്യനെ നയിക്കുന്ന ഒരു ആത്മീയ യാത്രയാണ് ബ്രെസ്സന്റെ സിനിമകള്.
ഇതുകൊണ്ടുതന്നെ റോബര്ട്ട് ബ്രെസ്സന്റെ സിനിമകള് ചലച്ചിത്രകലയുടെ ചരിത്രത്തിലെ മഹത്തായ സൃഷ്ടികള് മാത്രമല്ല; മനുഷ്യന്റെ അസ്തിത്വത്തെയും ആത്മീയതയെയും ദൈവാന്വേഷണത്തെയും കുറിച്ചുള്ള ആഴമേറിയ ധ്യാനങ്ങളുമാണ്. റവ. ഡോ. സിബു ഇരിമ്പനിക്കല് തന്റെ ബ്രെസ്സണ് സിനിമകളുടെ ദൈവശാസ്ത്രം എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിലൂടെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നതുപോലെ, ബ്രെസ്സണ് സിനിമാലോകം ദൃശ്യങ്ങളുടെ ലോകത്തിനപ്പുറം അദൃശ്യമായ ഒരു നിഗൂഢതയിലേക്ക് നമ്മെ ക്ഷണിക്കുന്നു. അവിടെ സിനിമ ഒരു കലാരൂപം മാത്രമല്ലാതാകുന്നു; അത് മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലേക്ക് നടത്തുന്ന ഒരു ആത്മീയ യാത്രയായി മാറുന്നു.
