രാജ്യത്തിന്റെ നാനാഭാഗങ്ങളില് നിന്ന് തലസ്ഥാനമായ ഡല്ഹിയിലേക്ക് ട്രെയിനുകള് യുവജനങ്ങളുടെ സ്വപ്നങ്ങളും ആശങ്കകളും ചുമന്ന് കുതിച്ചുപായുകയാണ്. സ്വന്തം കാലത്തിന്റെ ചോദ്യങ്ങള്ക്ക് ഉത്തരം തേടി, അധികാരത്തോട് മറുപടി ആവശ്യപ്പെട്ട്, ആയിരക്കണക്കിന് വിദ്യാര്ഥികള് തലസ്ഥാനത്തേക്ക് ഒഴുകുന്നു. കേരളത്തില് നിന്നുള്ള ഒരു സുഹൃത്തിന്റെ മകന് മാതാപിതാക്കളുടെ അനുഗ്രഹം വാങ്ങിയാണ് ഈ പ്രക്ഷോഭത്തില് പങ്കെടുക്കാന് യാത്ര തിരിച്ചത്. ആ യാത്ര ഒരേസമയം പ്രതീക്ഷയും ഭയവും ഉണര്ത്തുന്നതാണ്.
പ്രതീക്ഷയുണ്ട് ചോദ്യം ചെയ്യാന് ഭയപ്പെടാത്ത, നിശ്ശബ്ദതയെ വിധിയായി അംഗീകരിക്കാത്ത, ജനാധിപത്യത്തെ വെറും വോട്ടെടുപ്പില് ഒതുക്കാതെ നിരന്തരം ഉത്തരവാദിത്തം ആവശ്യപ്പെടുന്ന ഒരു യുവതലമുറ ഈ രാജ്യത്ത് വളര്ന്നുവരുന്നു എന്ന വിശ്വാസത്തിന്റെ പ്രതീക്ഷ. എന്നാല് അതിനൊപ്പം ഭയവുമുണ്ട്. 1989-ല് ബീജിങ്ങിലെ ടിയാനന്മെന് സ്ക്വയറില് ജനാധിപത്യത്തിനും രാഷ്ട്രീയ പരിഷ്കാരങ്ങള്ക്കും വേണ്ടി സമാധാനപരമായി ശബ്ദമുയര്ത്തിയ വിദ്യാര്ഥികള്ക്ക് നേരെ ചൈനീസ് ഭരണകൂടം ടാങ്കുകളെയും തോക്കുകളെയും അഴിച്ചുവിട്ട ചരിത്രത്തിന്റെ ഇരുണ്ട അധ്യായം മനസ്സില് തെളിയുമ്പോഴുള്ള ഭയം. അധികാരത്തിന്റെ ഇരുമ്പുമുഷ്ടി യുവത്വത്തിന്റെ സ്വപ്നങ്ങളെ ചവിട്ടിമെതിച്ച ആ സംഭവം ലോകചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വേദനാജനകമായ അടിച്ചമര്ത്തലുകളില് ഒന്നായി ഇന്നും ഓര്മിക്കപ്പെടുന്നു.
ഡല്ഹിയിലെ പ്രതിഷേധത്തെ ടിയാനന്മെനുമായി തുലനം ചെയ്യുന്നത് ചരിത്രപരമായി ശരിയാകണമെന്നില്ല. സാഹചര്യങ്ങളും ഭരണസംവിധാനങ്ങളും പ്രത്യാഘാതങ്ങളും രണ്ടിടത്തും വ്യത്യസ്തമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, യുവജനങ്ങളുടെ ചോദ്യങ്ങള്ക്ക് സംവാദത്തിന് പകരം ബലപ്രയോഗമാണ് മറുപടിയാകുന്നതെന്ന തോന്നല് ജനിപ്പിക്കുന്ന ഓരോ നിമിഷവും ടിയാനന്മെന്റെ നിഴല് ലോകത്തിന്റെ മനസ്സാക്ഷിയെ വീണ്ടും സ്പര്ശിക്കാറുണ്ട്. ഡല്ഹിയില് ഉയരുന്ന ഈ പ്രതിഷേധവും ഒടുവില് ഉയര്ത്തുന്നത് ഒരേയൊരു അടിസ്ഥാന ചോദ്യമാണ് വിയോജിപ്പിന്റെ ശബ്ദങ്ങളെ ജനാധിപത്യം കേള്ക്കുമോ, അതോ അധികാരത്തിന്റെ ശബ്ദത്തില് അവയെ മുക്കിക്കളയുമോ?ഡല്ഹിയിലെ വിദ്യാര്ഥി പ്രക്ഷോഭം ഇന്ത്യയിലെ ജനാധിപത്യത്തിനുമുന്നില് ചില അടിസ്ഥാന ചോദ്യങ്ങള് ഉയര്ത്തിയിരിക്കുകയാണ്. പരീക്ഷാ ക്രമക്കേടുകളില് പ്രതിഷേധിച്ചുകൊണ്ട് ആരംഭിച്ച സമരം ഇന്ന് വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിലില്ലായ്മ, ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം, യുവജനങ്ങളുടെ ഭാവി എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വിശാലമായ ദേശീയ സംവാദമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. പ്രതിഷേധത്തിന്റെ വലുപ്പത്തേക്കാള് അതിന് പിന്നിലുള്ള അസംതൃപ്തിയുടെ ആഴമാണ് കൂടുതല് ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടേണ്ടത്.ഒരു ജനാധിപത്യ സമൂഹത്തില് പ്രതിഷേധങ്ങള് അസാധാരണമല്ല.
മറിച്ച്, ജനങ്ങളുടെ ആശങ്കകള് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയില്പ്പെടുത്താനുള്ള ഭരണഘടനാപരമായ മാര്ഗമാണ് അത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ സമരങ്ങളെ ആദ്യം സംവാദത്തിലൂടെയാണ് നേരിടേണ്ടത്. പൊലീസ് നടപടിയും നിയന്ത്രണ സംവിധാനങ്ങളും അവസാന മാര്ഗമായിരിക്കണം. ഡല്ഹിയില് നടന്ന സംഭവങ്ങള് ആ ക്രമം പാലിക്കപ്പെട്ടോയെന്ന ചോദ്യമാണ് ഉയരുന്നത്.പാര്ലമെന്റിലേക്ക് മാര്ച്ച് നടത്തിയ പ്രതിഷേധക്കാരെ തടയാന് കണ്ണീര്വാതകവും ലാത്തിച്ചാര്ജും ഉള്പ്പെടെയുള്ള നടപടികള് സ്വീകരിക്കേണ്ട സാഹചര്യം എങ്ങനെ രൂപപ്പെട്ടു എന്നത് പരിശോധിക്കപ്പെടണം. സമരക്കാര് സമാധാനപരമായ പ്രതിഷേധമായിരുന്നു നടത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നതെന്നതിന് ഒരു സംശയവുമില്ല. നിയമം നടപ്പാക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം പൊലീസിനുണ്ടെങ്കിലും, ബലപ്രയോഗം എല്ലായ്പ്പോഴും അനിവാര്യവും ആനുപാതികവുമായിരിക്കണമെന്നത് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വമാണ്.ഈ പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ കാരണഹേതു പരീക്ഷാ ക്രമക്കേടുകളാണ്. പ്രവേശന പരീക്ഷകളിലെ ചോദ്യപേപ്പര് ചോര്ച്ച, പരീക്ഷകള് വീണ്ടും നടത്തേണ്ടിവന്നത്, മൂല്യനിര്ണയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവാദങ്ങള്. ഇവയൊന്നും ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവങ്ങളല്ല.
വര്ഷങ്ങളായി ആവര്ത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഈ പ്രശ്നങ്ങള് വിദ്യാര്ഥികളില് വിദ്യാഭ്യാസ സംവിധാനത്തോടുള്ള വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെടുത്താന് ഇടയാക്കിയിട്ടുണ്ടെങ്കില് അവരെ കുറ്റപ്പെടുത്താന് കഴിയില്ല. ലക്ഷക്കണക്കിന് യുവാക്കളുടെ ഭാവി നിര്ണയിക്കുന്ന പരീക്ഷകളില് വിശ്വാസ്യത നഷ്ടപ്പെടുമ്പോള്, അതിന്റെ ആഘാതം വ്യക്തികളില് മാത്രമല്ല, എല്ലാ ഭരണസംവിധാനങ്ങളിലും പ്രതിഫലിക്കും.
അതേസമയം, ഈ പ്രതിഷേധത്തെ പരീക്ഷാ വിഷയത്തില് മാത്രം ഒതുക്കി കാണുന്നതും യാഥാര്ഥ്യത്തെ ലഘൂകരിക്കുന്നതാകും. തൊഴിലില്ലായ്മ, അവസരങ്ങളുടെ കുറവ്, ഉയരുന്ന ജീവിതച്ചെലവ്, വിദ്യാഭ്യാസം പൂര്ത്തിയാക്കിയിട്ടും തൊഴില് ലഭിക്കാത്ത അവസ്ഥ ഇവയെല്ലാം യുവജനങ്ങളുടെ മനസ്സില് ഏറെക്കാലമായി അടിഞ്ഞുകൂടിയ അസംതൃപ്തിയുടെ ഭാഗമാണ്. പരീക്ഷാ വിവാദങ്ങള് ആ അസംതൃപ്തിക്ക് ഒരു പൊതു വേദി മാത്രമായി മാറിയെന്ന വിലയിരുത്തല് തള്ളിക്കളയാനാവില്ല.പ്രതിഷേധത്തിന് പ്രതിപക്ഷ പാര്ട്ടികള് പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ വിഷയം രാഷ്ട്രീയ മാനവും കൈവരിച്ചു. എന്നാല് അതുകൊണ്ട് പ്രതിഷേധത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന പ്രശ്നങ്ങള് ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. ഭരണകക്ഷിയോ പ്രതിപക്ഷമോ എന്ന ഭിന്നതയ്ക്ക് അപ്പുറം, വിദ്യാര്ഥികള് ഉയര്ത്തുന്ന ചോദ്യങ്ങള്ക്ക് വ്യക്തവും വിശ്വാസ്യതയുള്ളതുമായ മറുപടി നല്കേണ്ട ബാധ്യത സര്ക്കാരിനുണ്ട്. അതുപോലെ, പ്രതിഷേധങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയ നേട്ടത്തിനായി മാത്രം ഉപയോഗിക്കാതെ, വിദ്യാഭ്യാസ പരിഷ്കാരങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഗൗരവമായ ചര്ച്ചകള്ക്ക് പ്രതിപക്ഷവും നേതൃത്വം നല്കേണ്ടതുണ്ട്.വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി ധര്മേന്ദ്ര പ്രധാന് പരിഷ്കാരങ്ങള് നടപ്പാക്കുമെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാല് പ്രഖ്യാപനങ്ങള് മാത്രം മതിയാകില്ല. പരീക്ഷാ സംവിധാനത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യത പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള വ്യക്തമായ നടപടികളും സമയബന്ധിതമായ പരിഷ്കാരങ്ങളും പൊതുജനങ്ങള്ക്ക് മുന്നില് അവതരിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കുന്ന സമീപനമാണ് വിശ്വാസം വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള ആദ്യപടി. ഡല്ഹിയിലെ വിദ്യാര്ഥി പ്രക്ഷോഭം മറ്റൊരു നിര്ണായക പാഠവും ഓര്മ്മിപ്പിക്കുന്നു. ഡിജിറ്റല് യുഗത്തിലെ യുവജന പ്രസ്ഥാനങ്ങളെ പഴയ രാഷ്ട്രീയ കാഴ്ചപ്പാടുകളിലൂടെ മാത്രം വിലയിരുത്താനാവില്ല. സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളില് ആരംഭിക്കുന്ന അസംതൃപ്തി വളരെ വേഗത്തില് തെരുവുകളിലേക്ക് വ്യാപിക്കാം. അതിനാല് തുടക്കത്തില് തന്നെ സംവാദത്തിനും വിശദീകരണത്തിനും തയ്യാറാകുന്ന ഭരണരീതിയാണ് കൂടുതല് ഫലപ്രദം.ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ശക്തി പ്രതിഷേധങ്ങളെ അടിച്ചമര്ത്തുന്നതിലല്ല; അവയെ കേള്ക്കുന്നതിലാണ്. യുവജനങ്ങള് ഉയര്ത്തുന്ന ചോദ്യങ്ങളെ എത്ര വേഗത്തിലും ആത്മാര്ത്ഥമായും ഭരണകൂടം അഭിമുഖീകരിക്കുന്നുവോ, അത്രത്തോളം ജനാധിപത്യ സംവിധാനങ്ങളിൽ വിശ്വാസവും ശക്തിപ്പെടും. വിദ്യാര്ഥികള് രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവിയാണ് എന്ന് പറയുന്നത് ഒരു മുദ്രാവാക്യമല്ല; ഭരണനിര്വഹണത്തിന്റെ എല്ലാ തലങ്ങളിലും പ്രതിഫലിക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്തമാണ് അത്.ഡല്ഹിയിലെ പ്രതിഷേധം അധികം താമസിയാതെ അവസാനിച്ചേക്കാം.
എന്നാല് അത് ഉയര്ത്തിയ ചോദ്യങ്ങള് അവഗണിക്കപ്പെട്ടാല് അസംതൃപ്തി അവസാനിക്കില്ല. വിശ്വാസ്യതയുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ സംവിധാനം, സുതാര്യമായ പരീക്ഷാ നടത്തിപ്പ്, യുവജനങ്ങള്ക്ക് മെച്ചപ്പെട്ട അവസരങ്ങള്, സംവാദത്തിന് പ്രാധാന്യം നല്കുന്ന ഭരണരീതി ഇവയാണ് ഈ പ്രതിഷേധം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന യഥാര്ഥ സന്ദേശം. ആ സന്ദേശം കേള്ക്കുകയും അതിനനുസരിച്ച് പ്രവര്ത്തിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് ജനാധിപത്യ സര്ക്കാരിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഉത്തരവാദിത്തം.
