ഫാ. ആന്റണി റാഫേല് കൊമരംചാത്ത്
കേരളത്തിലെ തെരുവുകളിലൂടെ ഇന്ന് ഭയമില്ലാതെ നടക്കാന് കഴിയുമോ എന്നത് വലിയൊരു ചോദ്യചിഹ്നമാണ്. കേവലമൊരു സിവിക് പ്രശ്നമെന്നതിനപ്പുറം, തെരുവ്നായ ശല്യം ഇന്ന് നമ്മുടെ സംസ്ഥാനത്ത് അടിയന്തര പൊതുജനാരോഗ്യ സുരക്ഷാ ഭീഷണിയായി മാറിക്കഴിഞ്ഞു. ജനസാന്ദ്രതയേറിയ വഴികള്, അശാസ്ത്രീയമായ മാലിന്യ സംസ്കരണം, ഫലപ്രദമല്ലാത്ത വന്ധ്യംകരണ പദ്ധതികള് എന്നിവ നമ്മുടെ പൊതുഇടങ്ങളെ കടുത്ത ഭീതിയുടെ മേഖലകളാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു. പേവിഷബാധ മൂലമുള്ള മരണങ്ങളും, കളിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന കുട്ടികളും പ്രായമായവരും തെരുവ് നായകളുടെ ആക്രമണത്തില് കൊല്ലപ്പെടുന്ന ദാരുണ സംഭവങ്ങളും വര്ദ്ധിച്ചതോടെ, മൃഗക്ഷേമവും മനുഷ്യന്റെ ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശവും തമ്മിലുള്ള ചര്ച്ചകള് ഒരു നിര്ണായക ഘട്ടത്തില് എത്തിനില്ക്കുകയാണ്.
ഈ വലിയ പ്രതിസന്ധിയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ്, ഇന്ത്യയുടെ പരമോന്നത കോടതിയായ സുപ്രീംകോടതിയുടെ സമീപകാല വിധി വരുന്നത്. ഇത് തെരുവ് നായ ശല്യത്തെ നിയമപരമായും പ്രായോഗികമായും നേരിടുന്നതില് ഒരു വലിയ വഴിത്തിരിവായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
പ്രതിസന്ധിയുടെ ആഴം
ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് പല സംസ്ഥാനങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് നോക്കുമ്പോള് തെരുവ് നായകളുടെ ആകെ എണ്ണം കേരളത്തില് കുറവായിരിക്കാം. എന്നാല്, നായകളുടെ ആക്രമണ സ്വഭാവവും കടിയേല്ക്കുന്ന സംഭവങ്ങളും ഇവിടെ വളരെ കൂടുതലാണെന്ന് കണക്കുകള് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. തുടര്ച്ചയായുണ്ടാകുന്ന ഈ നായ ആക്രമണങ്ങള് ജനങ്ങളുടെ സാധാരണ ജീവിതത്തെ പൂര്ണ്ണമായും ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ അവസ്ഥയ്ക്ക് പിന്നില് പ്രധാനമായും മൂന്ന് കാരണങ്ങളാണുള്ളത്:
മാലിന്യക്കൂമ്പാരങ്ങള്
റോഡരികുകളില് തള്ളുന്ന കശാപ്പുശാലാ അവശിഷ്ടങ്ങളും ഹോട്ടല് മാലിന്യങ്ങളും തെരുവ് നായകള്ക്ക് എളുപ്പത്തില് ആഹാരം ലഭിക്കുന്ന ഇടങ്ങളായി മാറുന്നു. ഇത് നായകള് കൂട്ടത്തോടെ വളരുന്നതിനും അക്രമകാരികളാകുന്നതിനും പ്രധാന കാരണമാണ്. നഗര-ഗ്രാമ വ്യത്യാസമില്ലാതെ വഴിവിളക്കുകള് പോലുമില്ലാത്ത റോഡരികുകളില് രാത്രികാലങ്ങളില് വന്തോതില് തള്ളപ്പെടുന്ന ഇത്തരം അവശിഷ്ടങ്ങള് നായകളുടെ പ്രജനന നിരക്ക് കുത്തനെ കൂട്ടുന്നു.
ഭക്ഷണം സുലഭമായി ലഭിക്കുന്നതോടെ ഇവയുടെ അതിജീവന സാധ്യത വര്ദ്ധിക്കുകയും, ഒരു നിശ്ചിത പ്രദേശത്തെ മാലിന്യക്കൂമ്പാരത്തിന് ചുറ്റും താവളമുറപ്പിക്കുന്ന നായകള് ആ വഴി കടന്നുപോകുന്ന മനുഷ്യരെ തങ്ങളുടെ ഭക്ഷണത്തിന് ഭീഷണിയായി കാണാന് തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങളുടെ ഭാഗത്തുനിന്നും കര്ശനമായ ഉറവിട മാലിന്യ സംസ്കരണ സംവിധാനങ്ങള് ഉണ്ടാകാത്തതാണ് ഈ പ്രതിസന്ധിയെ ഇത്രത്തോളം വഷളാക്കിയത്.
നായകളുടെ കൂട്ടം
വന്ധ്യംകരിക്കപ്പെടാത്ത നായകള് കൂട്ടങ്ങളായി തിരിഞ്ഞ് അവരുടേതായ പ്രദേശങ്ങള് സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ കൂട്ടങ്ങള് വഴിയാത്രക്കാര്ക്കും, സ്കൂള് കുട്ടികള്ക്കും, സൈക്കിള് യാത്രക്കാര്ക്കും നേരെ കടുത്ത ആക്രമണങ്ങളാണ് അഴിച്ചുവിടുന്നത്. വന്യമൃഗങ്ങളെപ്പോലെ കൂട്ടം ചേര്ന്ന് വേട്ടയാടാനുള്ള ഇവയുടെ പ്രവണത പലപ്പോഴും അതിദാരുണമായ സാഹചര്യങ്ങളാണ് തെരുവുകളില് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. ഒറ്റയ്ക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്ന കുട്ടികളോ പ്രായമായവരോ ആണ് ഇവയുടെ പ്രധാന ഇരകള്.
ഒരു പ്രദേശത്ത് പുതിയൊരു നായയോ മനുഷ്യനോ എത്തിയാല് തങ്ങളുടെ അധീനതയിലുള്ള മേഖല സംരക്ഷിക്കാനായി ഇവ അക്രമസ്വഭാവം പുറത്തെടുക്കുന്നു. പുലര്ച്ചെ ജോലിക്കിറങ്ങുന്നവര്, പത്രവിതരണക്കാര്, വിദ്യാലയങ്ങളിലേക്ക് പോകുന്ന കൊച്ചുകുട്ടികള് എന്നിവര്ക്ക് നേരെ യാതൊരു പ്രകോപനവുമില്ലാതെ ഈ കൂട്ടങ്ങള് ചാടിവീഴുന്നത് കേരളത്തില് നിത്യസംഭവമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.
- എ.ബി.സി പദ്ധതികളുടെ പോരായ്മ
നായകളുടെ പ്രജനന നിയന്ത്രണ പദ്ധതികള് വര്ഷങ്ങളായി കൃത്യമായ ആസൂത്രണമോ ഫണ്ടോ ഇല്ലാതെ വികേന്ദ്രീകൃതമായി നടപ്പിലാക്കിയതിനാല് ഉദ്ദേശിച്ച ഫലം കണ്ടില്ല. പല തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങളിലും വെറ്റിനറി ഡോക്ടര്മാരുടെയോ ആവശ്യത്തിന് അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുള്ള തിയേറ്ററുകളുടെയോ അഭാവം മൂലം വന്ധ്യംകരണ പ്രക്രിയകള് പാതിവഴിയില് നിലച്ചുപോവുകയാണുണ്ടായത്.
പിടികൂടുന്ന നായകളെ ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് ശേഷം കൃത്യമായ പരിചരണം നല്കാതെയും, വാക്സിനേഷന് പൂര്ത്തിയാക്കാതെയും വിട്ടയക്കുന്ന സംഭവങ്ങളും വ്യാപകമായ പരാതികള്ക്ക് ഇടയാക്കി. ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപ പ്രതിവര്ഷം ഈ പദ്ധതിക്കായി വകയിരുത്തുമ്പോഴും, കൃത്യമായ നിരീക്ഷണ സംവിധാനമില്ലാത്തതിനാല് തെരുവ് നായകളുടെ എണ്ണം നിയന്ത്രിക്കാന് കഴിഞ്ഞ ദശകത്തില് കേരളത്തിന് സാധിച്ചിട്ടില്ല.
സുപ്രീം കോടതിയുടെ നിര്ണായക ഇടപെടല്
തെരുവ് നായ ശല്യം ജനങ്ങളുടെ ജീവന് വലിയ ഭീഷണിയാണെന്നത് മുന്നിര്ത്തി, ജസ്റ്റിസ് വിക്രം നാഥ്, ജസ്റ്റിസ് സന്ദീപ് മേത്ത, ജസ്റ്റിസ് എന്.വി. അഞ്ജാരിയ എന്നിവരടങ്ങിയ സുപ്രീം കോടതി ബെഞ്ച് പൊതുജനസുരക്ഷയ്ക്ക് പരമമായ മുന്ഗണന നല്കുന്ന ഒരു ചരിത്രപരമായ വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചു.
ഭരണഘടനയുടെ ആര്ട്ടിക്കിള് 21 ഉറപ്പുനല്കുന്ന ‘മര്യാദയോടെ ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശത്തില്’ നായകളുടെ ആക്രമണ ഭീതിയില്ലാതെ ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശവും ഉള്പ്പെടുന്നു എന്ന് കോടതി അടിവരയിട്ടു പറഞ്ഞു.
വിധിയുടെ പ്രധാന നിര്ദ്ദേശങ്ങള് ഇവയാണ്:
- പൊതുഇടങ്ങളില് നിന്നുള്ള പൂര്ണ്ണമായ ഒഴിവാക്കല്
സ്കൂളുകള്, ആശുപത്രികള്, കളിസ്ഥലങ്ങള്, റെയില്വേ സ്റ്റേഷനുകള്, ബസ് സ്റ്റാന്ഡുകള്, വിമാനത്താവളങ്ങള് തുടങ്ങിയ ജനങ്ങള് ഒത്തുകൂടുന്ന പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളുടെ പരിസരത്തുനിന്ന് തെരുവ് നായകളെ ഉടനടി നീക്കം ചെയ്യണം. പൊതുജനങ്ങള്ക്ക് സുരക്ഷിതമായി സഞ്ചരിക്കേണ്ട ഈ മേഖലകള് നായകളുടെ താവളമായി മാറുന്നത് ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധമാണെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി.
കുട്ടികളും രോഗികളും ഉള്പ്പെടുന്ന വലിയൊരു വിഭാഗം ജനങ്ങള് ദിവസേന എത്തുന്ന ഇത്തരം കേന്ദ്രങ്ങളില് നായകളുടെ സാന്നിധ്യം ഭീതിജനകമായ അന്തരീക്ഷമാണ് ഉണ്ടാക്കുന്നത്. അതിനാല്, ഈ പ്രദേശങ്ങളെ മുന്ഗണനാ അടിസ്ഥാനത്തില് ‘നായ്രഹിത മേഖലകളായി’ പ്രഖ്യാപിച്ച് ശുദ്ധീകരിക്കാന് തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങള്ക്ക് കോടതി കര്ശന നിര്ദ്ദേശം നല്കിയിട്ടുണ്ട്.
- തിരിച്ചയക്കരുതെന്ന കര്ശന ഉത്തരവ്
വന്ധ്യംകരണത്തിന് ശേഷം നായകളെ പിടികൂടിയ സ്ഥലത്ത് തന്നെ തിരികെ വിടണമെന്ന പഴയ നിയമവാദങ്ങള് കോടതി പൂര്ണ്ണമായി തള്ളി. മേല്പ്പറഞ്ഞ പൊതുസ്ഥലങ്ങളില് നിന്നും സ്ഥാപനങ്ങളില് നിന്നും മാറ്റുന്ന നായകളെ യാതൊരു കാരണവശാലും ആ പരിസരങ്ങളിലേക്ക് തിരികെ വിടാന് പാടില്ല. ഇത് മുന്കാലങ്ങളില് നടപ്പിലാക്കിയിരുന്ന എ.ബി.സി റൂളുകളിലെ പ്രധാന പോരായ്മയ്ക്കുള്ള തിരുത്തലാണ്.
വന്ധ്യംകരിച്ചാലും നായകളുടെ കടിയേല്ക്കാനുള്ള സാധ്യതയോ അവയുടെ അക്രമസ്വഭാവമോ പൂര്ണ്ണമായി മാറുന്നില്ലെന്ന യാഥാര്ത്ഥ്യം കോടതി അംഗീകരിച്ചു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ, ജനങ്ങള് ഏറെ ആശ്രയിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാന് ഇവയെ പുനരധിവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്കോ മറ്റ് സുരക്ഷിത ഇടങ്ങളിലേക്കോ മാറ്റേണ്ടി വരും.
- ദയാവധത്തിനുള്ള അനുമതി
പേവിഷബാധയുള്ളതോ, ഭേദമാക്കാനാകാത്ത വിധം രോഗബാധിതരായതോ, കടുത്ത അക്രമസ്വഭാവം കാണിക്കുന്നതോ ആയ നായകളെ കൃത്യമായ മൃഗഡോക്ടറുടെ പരിശോധനയ്ക്ക് ശേഷം ദയാവധത്തിന് വിധേയമാക്കാന് നിലവിലുള്ള നിയമപ്രകാരം അധികാരികള്ക്ക് പൂര്ണ്ണ സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ട്. മുന്പ് ഇത്തരം മൃഗങ്ങളെപ്പോലും കൊല്ലാന് നിയമപരമായ തടസ്സങ്ങളുണ്ടെന്ന വാദത്തിനാണ് ഇതോടെ അറുതിയായത്.
സമൂഹത്തിന് ഭീഷണിയാകുന്ന തരത്തില് അക്രമാസക്തരായ നായകളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ഒഴിവാക്കാന് വെറ്റിനറി വിദഗ്ധര് അടങ്ങുന്ന പ്രാദേശിക സമിതികള്ക്ക് രൂപം നല്കാം. മൃഗസ്നേഹത്തിന്റെ പേരില് രോഗബാധിതരായ നായകളെ തെരുവില് നിലനിര്ത്തുന്നത് പൊതുസമൂഹത്തോട് ചെയ്യുന്ന ക്രൂരതയാണെന്ന നിലപാടാണ് കോടതി കൈക്കൊണ്ടത്.
ഉദ്യോഗസ്ഥര്ക്ക് നിയമപരിരക്ഷ
ഈ ഉത്തരവുകള് കര്ശനമായി നടപ്പിലാക്കുന്ന തദ്ദേശസ്വയംഭരണ ഉദ്യോഗസ്ഥര്ക്കെതിരെ മൃഗസ്നേഹികളോ സംഘടനകളോ നല്കുന്ന അനാവശ്യ ക്രിമിനല് കേസുകളില് നിന്നും എഫ്ഐആറുകളില് നിന്നും കോടതി നിയമപരിരക്ഷ ഉറപ്പുനല്കി. മുന്പ് പല ഉദ്യോഗസ്ഥരും നിയമനടപടികളെ ഭയന്നാണ് തെരുവ് നായകള്ക്കെതിരെ നടപടിയെടുക്കാന് മടിച്ചിരുന്നത്.
ഉദ്യോഗസ്ഥര് തങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക കര്ത്തവ്യം നിര്വ്വഹിക്കുമ്പോള് വ്യക്തിപരമായോ നിയമപരമായോ വേട്ടയാടപ്പെടില്ലെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുന്നത് പദ്ധതികളുടെ വേഗത വര്ദ്ധിപ്പിക്കും. വ്യാജ പരാതികള് നല്കി ജനപ്രതിനിധികളെയും ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും സമ്മര്ദ്ദത്തിലാക്കുന്ന പ്രവണതയ്ക്ക് ഇത് തടയിടും.
കര്ശനമായ ഉത്തരവാദിത്തം
കോടതി നിര്ദ്ദേശങ്ങള് നടപ്പിലാക്കുന്നതില് വീഴ്ച വരുത്തുന്ന സംസ്ഥാനങ്ങള് കടുത്ത കോടതി അലക്ഷ്യ നടപടികളും നഷ്ടപരിഹാര ബാധ്യതകളും നേരിടേണ്ടിവരുമെന്ന് കോടതി മുന്നറിയിപ്പ് നല്കി. ഉത്തരവുകള് വെറും കടലാസിലൊതുങ്ങാതെ കൃത്യമായ ഇടവേളകളില് നിരീക്ഷിക്കാന് ഹൈക്കോടതികള്ക്ക് പ്രത്യേക ചുമതലയും നല്കിയിട്ടുണ്ട്.
നായകളുടെ ആക്രമണ ഇരകള്ക്ക് സമയബന്ധിതമായി നഷ്ടപരിഹാരം നല്കാന് സംസ്ഥാന സര്ക്കാര് ബാധ്യസ്ഥരാണ്. തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങളുടെ നിഷ്ക്രിയത്വം മൂലം ജനങ്ങള്ക്ക് ജീവഹാനിയോ പരിക്കോ സംഭവിച്ചാല് അതിന്റെ പൂര്ണ്ണ ഉത്തരവാദിത്തം ഇനി മുതല് ഭരണകൂടത്തിനായിരിക്കും.
പ്രതിസന്ധി മറികടക്കാനുള്ള പ്രായോഗിക മാര്ഗ്ഗങ്ങള്
കേവലമൊരു താല്ക്കാലിക പ്രതികരണമെന്നതിനപ്പുറം, സുപ്രീം കോടതി വിധിയുടെ പശ്ചാത്തലത്തില് കൃത്യമായൊരു കര്മ്മപദ്ധതിയാണ് കേരളം ഇനി നടപ്പിലാക്കേണ്ടത്. അതിനായി താഴെ പറയുന്ന കാര്യങ്ങള് യുദ്ധകാലാടിസ്ഥാനത്തില് ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്:
- നിയമപരമായ നടപടികള് ഉടനടി നടപ്പാക്കുക: പേവിഷബാധയുള്ളതും അതീവ അക്രമകാരികളായതുമായ നായകളെ വെറ്റിനറി പരിശോധനയ്ക്ക് ശേഷം ദയാവധം ചെയ്യാനുള്ള അധികാരം തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങള് കൃത്യമായി വിനിയോഗിക്കുക.
- അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങള് വികസിപ്പിക്കുക: എല്ലാ ജില്ലകളിലും അത്യാധുനിക സൗകര്യങ്ങളുള്ള എ.ബി.സി സെന്ററുകള് സ്ഥാപിക്കുക. സ്ഥിരം കേന്ദ്രങ്ങള്ക്കെതിരെയുള്ള പ്രാദേശിക എതിര്പ്പുകള് മറികടക്കാന് മൊബൈല് എ.ബി.സി യൂണിറ്റുകള് സജ്ജമാക്കുക.
- മാലിന്യ നിര്മ്മാര്ജ്ജനം കര്ശനമാക്കുക: പൊതുസ്ഥലങ്ങളിലെ മാലിന്യക്കൂമ്പാരങ്ങള് പൂര്ണ്ണമായി ഒഴിവാക്കുക. വഴിയോരങ്ങളില് അറവുമാലിന്യങ്ങളും ഭക്ഷണാവശിഷ്ടങ്ങളും തള്ളുന്ന ഹോട്ടലുകള്ക്കും കച്ചവടക്കാര്ക്കുമെതിരെ കടുത്ത ശിക്ഷാനടപടികളും പിഴയും ഈടാക്കുക.
- വ്യാപക പ്രതിരോധ കുത്തിവെയ്പ്പ്: തെരുവ് നായകളില് തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങളുടെ നേതൃത്വത്തില് ഒരേസമയം മാസ്സ് ആന്ഡി-റേബീസ് വാക്സിനേഷന് ഡ്രൈവുകള് നടത്തുക. ഒപ്പം, വളര്ത്തുനായ്ക്കള്ക്ക് നിര്ബന്ധിത രജിസ്ട്രേഷനും ലൈസന്സും ഏര്പ്പെടുത്തി അവയെ തെരുവില് ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് തടയുക.
ഭരണഘടനാപരമായ തുലനം: സുപ്രീം കോടതി വിധിന്യായത്തില് വ്യക്തമാക്കിയത് ഇങ്ങനെയാണ്: ‘മനുഷ്യന്റെ ജീവനും സുരക്ഷയും മറ്റ് ജീവികളുടെ ക്ഷേമവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോള്, ഭരണഘടനാപരമായ മുന്ഗണന എപ്പോഴും മനുഷ്യജീവന് നിലനിര്ത്തുന്നതിനും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും തന്നെയായിരിക്കും.’
കേരളത്തിലെ തെരുവ് നായ ശല്യം പൂര്ണ്ണമായി ഇല്ലാതാക്കാന് നിയമങ്ങളുടെ കര്ശനമായ നിര്വ്വഹണം മാത്രമാണ് വഴി. സുപ്രീം കോടതി നിര്ദ്ദേശിച്ചതുപോലെ പൊതുസ്ഥലങ്ങളില് നിന്നുള്ള നായകളുടെ നീക്കവും, കൃത്യമായ മാലിന്യ സംസ്കരണവും, കാര്യക്ഷമമായ വന്ധ്യംകരണവും ഒരുമിച്ച് മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോയാല് മാത്രമേ കേരളത്തിലെ തെരുവുകളെ സുരക്ഷിതമാക്കാനും വിലപ്പെട്ട മനുഷ്യജീവനുകള് ഇനിയും പൊലിയാതെ കാക്കാനും സാധിക്കൂ.
