ഫാ. ആന്റണി റാഫേൽ കൊമരംചാത്ത്
കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടത്തിൽ പുതിയൊരു അധ്യായം കുറിച്ചുകൊണ്ട് പുതിയ സർക്കാർ അധികാരമേൽക്കുമ്പോൾ, പ്രതീക്ഷകളും ആശങ്കകളും ഒരേപോലെ ജനമനസ്സുകളിൽ തിരതല്ലുകയാണ്. നൈതികതയിലും സത്യത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു ഭരണസംസ്കാരം കേരളം ആഗ്രഹിക്കുന്നു. മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ ഗ്രാമസ്വരാജ് സങ്കൽപ്പങ്ങളും ജവഹർലാൽ നെഹ്റുവിന്റെ ശാസ്ത്രീയാഭിമുഖ്യവും ബി.ആർ. അംബേദ്കറുടെ സാമൂഹ്യനീതി ദർശനങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഭരണകൂടത്തിനായുള്ള പത്ത് നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഇവിടെ സമർപ്പിക്കുന്നു.
- വികേന്ദ്രീകൃത വികസനവും പ്രാദേശിക സാമ്പത്തിക വളർച്ചയും
ഗാന്ധിജിയുടെ ‘ഗ്രാമസ്വരാജ്’ എന്ന സങ്കൽപ്പത്തെ ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിന് അനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ പുനർനിർവചിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അധികാരം സെക്രട്ടേറിയറ്റിന്റെ ഇടനാഴികളിൽ നിന്ന് താഴേത്തട്ടിലുള്ള തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളിലേക്ക് പൂർണ്ണമായും കൈമാറണം. ഓരോ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തും കേവലം ഫണ്ട് വിതരണ കേന്ദ്രങ്ങളാകാതെ, പ്രാദേശിക വിഭവങ്ങളെയും നൈപുണ്യങ്ങളെയും കോർത്തിണക്കി പുത്തൻ തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ‘ലോക്കൽ ഇക്കണോമിക് ഹബുകളായി’ മാറണം.
ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ഗ്രാമീണ മേഖലയെ ആഗോള വിപണിയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാൻ പുതിയ സർക്കാർ മുൻകൈ എടുക്കണം. ഗ്രാമങ്ങളിലെ ചെറുകിട സംരംഭകർക്കും കുടുംബശ്രീ യൂണിറ്റുകൾക്കും അന്താരാഷ്ട്ര നിലവാരത്തിലുള്ള വിപണന സാധ്യതകൾ ഉറപ്പാക്കുന്നതിലൂടെ മാത്രമേ യഥാർത്ഥ സ്വയംഭരണം സാധ്യമാകൂ. അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം നഗരങ്ങളിൽ മാത്രം കേന്ദ്രീകരിക്കാതെ ഗ്രാമങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കുന്നത് നഗരവൽക്കരണത്തിന്റെ സമ്മർദ്ദം കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കും.
പ്രാദേശിക ജനാധിപത്യം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഗ്രാമസഭകളെ കൂടുതൽ ക്രിയാത്മകമാക്കണം. തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നതിൽ ജനങ്ങളുടെ നേരിട്ടുള്ള പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കുന്നതിലൂടെ ഭരണകൂടവും ജനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള അകലം കുറയ്ക്കാൻ സാധിക്കും. ഓരോ വാർഡിലും നടപ്പിലാക്കുന്ന പദ്ധതികൾ അവിടുത്തെ ജനങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ ആവശ്യങ്ങളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതാകണം.
- അന്ത്യോദയ: പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടവരുടെ ഉന്നമനം
നിരയിലെ അവസാനത്തെ ആളുടെ മുഖത്ത് പുഞ്ചിരി വിരിയുമ്പോഴാണ് രാജ്യം പുരോഗതി പ്രാപിക്കുന്നത് എന്ന ഗാന്ധിയൻ തത്വം ഭരണത്തിന്റെ ആധാരശിലയാകണം. ആദിവാസികൾ, തീരദേശവാസികൾ, തോട്ടം തൊഴിലാളികൾ തുടങ്ങിയ വിഭാഗങ്ങളുടെ ജീവിതനിലവാരം ഉയർത്തുന്നതിന് മുൻഗണന നൽകണം. തുല്യനീതി എന്നത് കേവലം വാക്കിലല്ല, പ്രവൃത്തിയിലാണ് തെളിയേണ്ടത്.
സാമൂഹികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്നവരുടെ ഭൂപ്രശ്നങ്ങൾക്കും പാർപ്പിട പ്രശ്നങ്ങൾക്കും ശാശ്വതമായ പരിഹാരം കാണാൻ സർക്കാർ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാകണം. വിദ്യാഭ്യാസ-തൊഴിൽ മേഖലകളിൽ ഇവർക്ക് ലഭിക്കേണ്ട അർഹമായ പ്രാതിനിധ്യം ഉറപ്പാക്കണം. വികസനത്തിന്റെ ഗുണഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിന്റെ മേൽത്തട്ടിൽ മാത്രം തങ്ങിനിൽക്കാതെ താഴെത്തട്ടിലേക്ക് ഒഴുകുന്നുണ്ടെന്ന് ഭരണകൂടം ഉറപ്പുവരുത്തണം.
അംബേദ്കർ വിഭാവനം ചെയ്തതുപോലെ ഭരണഘടനാപരമായ ധാർമ്മികത ഉയർത്തിപ്പിടിക്കണം. ജാതീയവും വംശീയവുമായ വിവേചനങ്ങൾ കേരളത്തിൽ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെന്ന യാഥാർത്ഥ്യം ഉൾക്കൊണ്ട് അവയെ ഇല്ലാതാക്കാൻ കർശനമായ നിയമനടപടികളും ബോധവൽക്കരണ പരിപാടികളും ആവിഷ്കരിക്കണം.
- ശാസ്ത്രീയാവബോധവും നവീന കേരളവും
നെഹ്റു വിഭാവനം ചെയ്ത ‘സയന്റിഫിക് ടെമ്പർ’ അല്ലെങ്കിൽ ശാസ്ത്രീയാഭിമുഖ്യം നമ്മുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും ഭരണത്തിലും പ്രതിഫലിക്കണം. അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾക്കും അനാചാരങ്ങൾക്കും പകരം യുക്തിചിന്തയും ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയും പ്രയോജനപ്പെടുത്തി വിജ്ഞാനസമൂഹമായി കേരളത്തെ മാറ്റണം. ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് സമൂലമായ പരിഷ്കാരങ്ങൾ കൊണ്ടുവരിക എന്നത് സർക്കാരിന്റെ അടിയന്തര കടമയാണ്.
നമ്മുടെ പാഠ്യപദ്ധതികൾ ആഗോള നിലവാരത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുകയും ഗവേഷണ മേഖലയിൽ കൂടുതൽ നിക്ഷേപം നടത്തുകയും വേണം. കുട്ടികളിൽ ചെറുപ്പം മുതൽക്കേ ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള പ്രവണതയും അന്വേഷണാത്മകതയും വളർത്തിയെടുക്കണം. ശാസ്ത്രം സാധാരണക്കാരന്റെ ജീവിതത്തെ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ഉപകരണമായി മാറണം.
ആധുനികതയും പാരമ്പര്യവും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തിലല്ല, മറിച്ച് അവയുടെ ആരോഗ്യകരമായ സമന്വയത്തിലാണ് കേരളത്തിന്റെ ഭാവി. നിർമ്മിത ബുദ്ധി, ബ്ലോക്ക്ചെയിൻ തുടങ്ങിയ പുതിയ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ ഭരണനിർവ്വഹണത്തിലും പൊതുസേവനങ്ങളിലും കാര്യക്ഷമമായി ഉപയോഗപ്പെടുത്തി ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതം സുഗമമാക്കണം.
- മതേതരത്വവും സഹിഷ്ണുതയും
ഇന്ത്യയുടെ ആത്മാവ് അതിന്റെ ബഹുസ്വരതയിലാണ്. ഭിന്നിപ്പിച്ചു ഭരിക്കുക എന്ന തന്ത്രത്തെ സ്നേഹവും സാഹോദര്യവും കൊണ്ട് പ്രതിരോധിക്കണം. എല്ലാ മതവിഭാഗങ്ങൾക്കും തുല്യ പരിഗണന നൽകുന്നതിനോടൊപ്പം തന്നെ ഭരണകൂടം മതനിരപേക്ഷമായി നിലകൊള്ളുകയും വേണം. ഭയരഹിതമായി ജീവിക്കാനുള്ള സാഹചര്യം ഓരോ പൗരനും ഉറപ്പാക്കുന്നതാണ് യഥാർത്ഥ സ്വാതന്ത്ര്യം.
വർഗ്ഗീയതയ്ക്കും വിദ്വേഷ പ്രസംഗങ്ങൾക്കുമെതിരെ വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത നിലപാട് സർക്കാർ സ്വീകരിക്കണം. സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യങ്ങളെ ആഘോഷമാക്കുന്നതിലൂടെ കേരളത്തിന്റെ തനതായ മതസൗഹാർദ്ദം കാത്തുസൂക്ഷിക്കണം. വൈവിധ്യങ്ങളെ ശത്രുതയോടെയല്ല, മറിച്ച് നമ്മുടെ ശക്തിയായി കാണാൻ ജനങ്ങളെ പ്രാപ്തരാക്കണം.
കലാലയങ്ങളിലും പൊതു ഇടങ്ങളിലും തുറന്ന ചർച്ചകൾക്കും അഭിപ്രായ പ്രകടനങ്ങൾക്കും സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകണം. സഹിഷ്ണുത എന്നത് കേവലം സഹിക്കലല്ല, മറിച്ച് മറ്റുള്ളവരുടെ ആശയങ്ങളെയും വിശ്വാസങ്ങളെയും ബഹുമാനിക്കാനുള്ള മനസ്ഥിതിയാണ്. ഈ മനോഭാവം വളർത്തുന്നതിനായി സാംസ്കാരിക വകുപ്പുകൾ കൂടുതൽ സജീവമാകണം.
- സുതാര്യതയും സത്യസന്ധതയും
സത്യം എന്നത് ഗാന്ധിജിക്ക് ദൈവമായിരുന്നു. സർക്കാർ സംവിധാനങ്ങൾ അഴിമതിമുക്തവും സുതാര്യവുമാകണം. ഫയലുകൾ നീങ്ങുന്നത് കൈക്കൂലിയുടെ വേഗതയിലാകരുത്, മറിച്ച് സേവനതൽപ്പരതയുടെ വേഗതയിലാകണം. വിവരാവകാശ നിയമം കൂടുതൽ ശക്തമായി നടപ്പിലാക്കുകയും ജനങ്ങൾക്ക് ഭരണകാര്യങ്ങളിൽ നേരിട്ട് ഇടപെടാൻ അവസരം നൽകുകയും വേണം.
ഭരണകൂടം എടുക്കുന്ന ഓരോ തീരുമാനത്തിന്റെയും പിന്നിലുള്ള യുക്തി ജനങ്ങളോട് തുറന്നുപറയണം. ഇ-ഗവേണൻസ് സംവിധാനങ്ങൾ പൂർണ്ണതോതിൽ നടപ്പിലാക്കുന്നതിലൂടെ ഉദ്യോഗസ്ഥ മേധാവിത്വവും അഴിമതിയും കുറയ്ക്കാൻ സാധിക്കും. ജനസേവനം എന്നത് ഔദാര്യമല്ല, അവകാശമാണെന്ന ബോധം ഉദ്യോഗസ്ഥരിൽ വളർത്തിയെടുക്കണം.
പൊതുമുതൽ ധൂർത്തടിക്കുന്നത് കർശനമായി തടയണം. ഭരണാധികാരികൾ ലളിതജീവിതം നയിച്ചുകൊണ്ട് ജനങ്ങൾക്ക് മാതൃകയാകണം. ഓരോ പൗരനും സർക്കാരിനെ വിശ്വസിക്കാവുന്ന സാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നത് ഭരണത്തിന്റെ അന്തസ്സ് ഉയർത്തും.
- പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ വികസനം
പ്രകൃതിക്ക് നൽകാൻ കഴിയുന്നതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ നാം അതിൽ നിന്ന് കവർന്നെടുക്കരുത്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം വലിയ ഭീഷണിയാകുന്ന കാലത്ത്, ഗാന്ധിയൻ ലളിതജീവിത ദർശനം വികസന നയങ്ങളിലും വേണം. പരിസ്ഥിതിയെ തകർക്കാത്ത, സുസ്ഥിരമായ വികസന മാതൃകകൾ കേരളത്തിന് അനിവാര്യമാണ്. പശ്ചിമഘട്ട സംരക്ഷണവും നദീതട സംരക്ഷണവും രാഷ്ട്രീയ അജണ്ടയുടെ ഭാഗമാകണം.
ദുരന്ത നിവാരണ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സർക്കാർ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കണം. പ്രകൃതിക്ഷോഭങ്ങളെ നേരിടാൻ ശാസ്ത്രീയമായ മുൻകരുതലുകൾ സ്വീകരിക്കണം. വികസന പദ്ധതികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുമ്പോൾ പരിസ്ഥിതി ആഘാത പഠനങ്ങൾ നിഷ്പക്ഷമായി നടത്തുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തണം.
പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സുകളിലേക്ക് (സൗരോർജ്ജം, കാറ്റാടി) കേരളം വേഗത്തിൽ മാറണം. മാലിന്യ സംസ്കരണം ഓരോ വീടുകളിൽ നിന്നും ആരംഭിക്കുന്ന ജനകീയ ക്യാമ്പയിനായി മാറ്റണം. പച്ചപ്പും ജലാശയങ്ങളും സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് വരുംതലമുറയ്ക്കായി ഭൂമിയെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കേണ്ടത് നമ്മുടെ ധാർമ്മിക ബാധ്യതയാണ്.
- കാർഷിക നവോത്ഥാനം
“ഉഴുന്നവനാണ് ഭൂമിയുടെ അവകാശി” എന്ന വിപ്ലവകാരികളുടെ മുദ്രാവാക്യത്തെ ആധുനികവൽക്കരിക്കണം. കർഷകർക്ക് മാന്യമായ വിലയും സുരക്ഷിതത്വവും ഉറപ്പാക്കണം. കൃഷി ഒരു ലാഭകരമായ തൊഴിലായി മാറ്റാൻ പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകളും മൂല്യവർദ്ധിത ഉൽപ്പന്നങ്ങളും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കണം. വിഷരഹിതമായ ആഹാരം ജനങ്ങൾക്ക് നൽകുന്നതിലൂടെ മാത്രമേ ആരോഗ്യകരമായ ഒരു തലമുറയെ വാർത്തെടുക്കാൻ കഴിയൂ.
യുവതലമുറയെ കൃഷിയിലേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നതിനായി അഗ്രി-ടെക് സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്ക് പ്രത്യേക സഹായം നൽകണം. കർഷകർക്ക് നേരിട്ട് വിപണനം നടത്താനുള്ള പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ ഒരുക്കി ഇടനിലക്കാരുടെ ചൂഷണം അവസാനിപ്പിക്കണം. കൃഷിഭൂമി തരിശായി ഇടുന്നത് തടയാൻ നിയമപരമായ നടപടികൾ ആലോചിക്കണം.
ജൈവകൃഷി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ ഭൂമിയുടെ ഫലപുഷ്ടി വീണ്ടെടുക്കാം. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെ പ്രതിരോധിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള പുതിയ വിത്തിനങ്ങളും കൃഷിരീതികളും കർഷകരിലേക്ക് എത്തിക്കണം. നെൽവയലുകളുടെ സംരക്ഷണം നമ്മുടെ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷയുടെ ഭാഗമായി കാണണം.
- സ്ത്രീപക്ഷ കേരളം
സ്ത്രീകളുടെ സുരക്ഷയും തുല്യാവകാശവും ഉറപ്പാക്കാത്ത ഒരു സമൂഹവും പുരോഗതി പ്രാപിച്ചിട്ടില്ല. തൊഴിലിടങ്ങളിലും പൊതുസമൂഹത്തിലും സ്ത്രീകൾക്ക് നിർഭയമായി ഇടപെടാനുള്ള സാഹചര്യം ഒരുക്കണം. തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്ന ഉന്നതതലങ്ങളിൽ സ്ത്രീ പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കാൻ പ്രത്യേക പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിക്കണം.
സ്ത്രീകൾക്കെതിരെയുള്ള അതിക്രമങ്ങളിൽ സന്ധിയില്ലാത്ത നിലപാട് വേണം. കോടതി നടപടികൾ വേഗത്തിലാക്കി കുറ്റവാളികൾക്ക് ശിക്ഷ ഉറപ്പാക്കണം. സാമ്പത്തികമായി സ്ത്രീകളെ ശാക്തീകരിക്കുന്നതിലൂടെ അവർക്ക് കുടുംബത്തിലും സമൂഹത്തിലും തുല്യപദവി കൈവരിക്കാൻ സാധിക്കും.
ലിംഗസമത്വം എന്നത് കേവലം സ്ത്രീകൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ളതല്ല, മറിച്ച് ഒരു പരിഷ്കൃത സമൂഹത്തിന്റെ ലക്ഷ്യമാണ്. പുരുഷാധിപത്യ ചിന്താഗതികൾക്കെതിരെ ബോധവൽക്കരണം നൽകുകയും തുല്യ വേതനവും തുല്യ അവസരവും ഉറപ്പാക്കുകയും വേണം. സ്ത്രീകൾക്ക് രാത്രികാലങ്ങളിലും നിർഭയമായി സഞ്ചരിക്കാനുള്ള സാഹചര്യം ഒരുക്കണം.
- ആരോഗ്യരംഗത്തെ പൊതുമുന്നേറ്റം
ആരോഗ്യരംഗത്ത് കേരളം കൈവരിച്ച നേട്ടങ്ങൾ ലോകപ്രശസ്തമാണ്. എന്നാൽ ചികിത്സാച്ചെലവ് സാധാരണക്കാരന് അമിതഭാരമാകുന്നുണ്ട്. സർക്കാർ ആശുപത്രികളുടെ നിലവാരം ഉയർത്തുന്നതിനോടൊപ്പം കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ വിദഗ്ധ ചികിത്സ എല്ലാവർക്കും ലഭ്യമാക്കണം. ‘രോഗമില്ലാത്ത കേരളം’ എന്നതിനേക്കാൾ ‘ആരോഗ്യമുള്ള കേരളം’ എന്ന ലക്ഷ്യത്തിലേക്കായിരിക്കണം പ്രയാണം.
പ്രാഥമിക ആരോഗ്യ കേന്ദ്രങ്ങളെ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തി ചികിത്സാ സൗകര്യങ്ങൾ വീട്ടുപടിക്കൽ എത്തിക്കണം. ജീവിതശൈലീ രോഗങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ വ്യായാമവും നല്ല ഭക്ഷണരീതിയും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിക്കണം. മാനസികാരോഗ്യത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ചികിത്സാ പദ്ധതികൾ അനിവാര്യമാണ്.
ആരോഗ്യമേഖലയിലെ ചൂഷണം തടയാൻ നിയമനിർമ്മാണം വേണം. മരുന്നുകളുടെ വില നിയന്ത്രിക്കാനും ജനറിക് മരുന്നുകളുടെ ഉപയോഗം വ്യാപകമാക്കാനും സർക്കാർ ശ്രദ്ധിക്കണം. മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് കൂടുതൽ സീറ്റുകൾ അനുവദിച്ച് ഡോക്ടർമാരുടെ സേവനം എല്ലായിടത്തും ലഭ്യമാക്കണം.
- യുവജനതയും തൊഴിലവസരങ്ങളും
കേരളത്തിലെ യുവശക്തി വിദേശങ്ങളിലേക്ക് ചേക്കേറുന്നത് തടയണമെങ്കിൽ ഇവിടെ മതിയായ തൊഴിലവസരങ്ങൾ ഉണ്ടാകണം. സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും വ്യവസായ സൗഹൃദ അന്തരീക്ഷം ഒരുക്കുകയും വേണം. എന്നാൽ ഇത് തൊഴിലാളികളുടെ അവകാശങ്ങളെ ബലികഴിച്ചുകൊണ്ടാകരുത്. കായികാധ്വാനത്തിന് മാന്യത നൽകുന്ന ഒരു സാമൂഹിക മാറ്റത്തിനും സർക്കാർ നേതൃത്വം നൽകണം.
നൈപുണ്യ വികസനത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന കോഴ്സുകൾ ആരംഭിക്കണം. വ്യവസായശാലകളും വിദ്യാലയങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സഹകരണം വർദ്ധിപ്പിച്ച് വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പഠനകാലത്ത് തന്നെ പ്രായോഗിക പരിജ്ഞാനം നൽകണം. സംരംഭകത്വത്തെ ഭയപ്പെടാതെ സ്നേഹിക്കുന്ന ഒരു തലമുറയെ വളർത്തിയെടുക്കണം.
തൊഴിലില്ലായ്മ പരിഹരിക്കാൻ സർക്കാരിന് മാത്രം സാധിക്കില്ല, അതുകൊണ്ട് സ്വകാര്യ നിക്ഷേപങ്ങളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കണം. എന്നാൽ അത് പ്രകൃതിയെയും മനുഷ്യാവകാശങ്ങളെയും ബഹുമാനിച്ചുകൊണ്ടുള്ള നിക്ഷേപങ്ങളാകണം. യുവജനങ്ങളുടെ ക്രിയാത്മകമായ കഴിവുകളെ നാടിന്റെ പുരോഗതിക്കായി ഉപയോഗിക്കാൻ പുതിയ സർക്കാർ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാകണം.
അധികാരം എന്നത് സേവനത്തിനുള്ള അവസരമാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്ന ഒരു ഭരണകൂടത്തെയാണ് കേരളം കാത്തിരിക്കുന്നത്. ഗാന്ധിജിയുടെ ധാർമ്മികതയും നെഹ്റുവിന്റെ ദീർഘവീക്ഷണവും സമന്വയിപ്പിച്ച്, നീതിയും സത്യവും പുലരുന്ന ഒരു നവകേരളം പടുത്തുയർത്താൻ പുതിയ സർക്കാരിന് സാധിക്കട്ടെ. ജനങ്ങളുടെ പ്രതീക്ഷകൾ വറ്റാത്ത നീരുറവകളായി ഈ മണ്ണിൽ നിലനിൽക്കട്ടെ.

