ഫാ. റാഫേല് കൊമരംചാത്ത്
നരവംശശാസ്ത്രപരമായി നോക്കിയാല്, കണി എന്നത് ഒരു ‘പ്രതീകാത്മക സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ’ ആണ്. പണ്ട് കേരളം ഒരു കാര്ഷിക സമൂഹമായിരുന്നപ്പോള്, തന്റെ പറമ്പിലെ വിളവുകള് ദൈവത്തിന് സമര്പ്പിക്കുകയും വരാനിരിക്കുന്ന കൃഷിസമയത്തേക്ക് സമൃദ്ധി യാചിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രീതിയായിരുന്നു ഇത്. ഇന്ന് കേരളത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക അടിത്തറ കൃഷിയില് നിന്ന് സേവനമേഖലയിലേക്കും വിദേശ വരുമാനത്തിലേക്കും മാറിയിരിക്കുന്നു. എങ്കിലും മലയാളി കണി കാണുന്നു. ഇത് വെറുമൊരു ആചാരമല്ല, മറിച്ച് തന്റെ വേരുകള് മണ്ണിലാണെന്ന മലയാളിയുടെ ഉപബോധമനസ്സിലെ തിരിച്ചറിവാണ്.
ഉയിര്പ്പ് തിരുനാളിന് പിറകേ വിഷു വന്നുപോയി. മലയാളിക്ക് വിഷു എന്നത് വെറുമൊരു ആഘോഷമല്ല; അത് കാലത്തിന്റെ അടയാളപ്പെടുത്തലാണ്. സൂര്യന് രാശിചക്രത്തിന്റെ ആദ്യ ബിന്ദുവായ മേടത്തിലേക്ക് സംക്രമിക്കുന്ന നിമിഷം, പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും ഒരുപോലെ പുതുവര്ഷത്തെ വരവേല്ക്കുന്നു. വടക്കന് കേരളത്തില് വിഷുപ്പടക്കങ്ങളുടെ ആരവമുണ്ടെങ്കില് തെക്കന് കേരളത്തില് അത് ശാന്തമായ കണിയൊരുക്കലാണ്. എന്നാല്, ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ ഈ വ്യത്യാസങ്ങള്ക്കപ്പുറം, ലോകത്തിന്റെ ഏത് കോണിലിരിക്കുന്ന മലയാളിയെയും ഒന്നിപ്പിക്കുന്ന ഒരു വൈകാരിക ചരട് ഈ ആഘോഷത്തിനുണ്ട്. സമകാലിക കേരളത്തിന്റെ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക, പരിസ്ഥിതി ബോധങ്ങളില് വിഷു എങ്ങനെയാണ് ഇന്നും പ്രസക്തമായി നിലനില്ക്കുന്നത് എന്ന അന്വേഷണം സാംസ്കാരികമായ ഒരു തീര്ത്ഥാടനം കൂടിയാണ്.
വിഷുക്കണി: സ്മൃതികളിലെ പ്രതീകാത്മക സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ
വിഷുവിന്റെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ ചിത്രം ‘വിഷുക്കണി’ തന്നെയാണ്. പുലര്ച്ചെ കണ്ണുതുറക്കുമ്പോള് ഐശ്വര്യപൂര്ണ്ണമായ കാഴ്ചകള് കാണുക എന്ന സങ്കല്പ്പത്തിന് പിന്നില് ആഴമേറിയ മനഃശാസ്ത്രമുണ്ട്. നല്ലൊരു കാഴ്ചയോടെ തുടങ്ങുന്ന വര്ഷം മുഴുവന് നന്മയുള്ളതായിരിക്കും എന്ന ശുഭപ്രതീക്ഷയാണത്. ഓട്ടുരുളിയില് നിരത്തിവെച്ചിരിക്കുന്ന നെല്ലും അരിയും, സ്വര്ണ്ണനിറമുള്ള കണിവെള്ളരിക്ക, പഴുത്ത ചക്കയും മാങ്ങയും, വാല്ക്കണ്ണാടി, ഗ്രന്ഥം, നാണയങ്ങള്, പിന്നെ പ്രകൃതിയുടെ സ്വര്ണ്ണാഭരണമായ കണിക്കൊന്ന.
നരവംശശാസ്ത്രപരമായി നോക്കിയാല്, കണി എന്നത് ഒരു ‘പ്രതീകാത്മക സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ’ ആണ്. പണ്ട് കേരളം ഒരു കാര്ഷിക സമൂഹമായിരുന്നപ്പോള്, തന്റെ പറമ്പിലെ വിളവുകള് ദൈവത്തിന് സമര്പ്പിക്കുകയും വരാനിരിക്കുന്ന കൃഷിസമയത്തേക്ക് സമൃദ്ധി യാചിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രീതിയായിരുന്നു ഇത്. ഇന്ന് കേരളത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക അടിത്തറ കൃഷിയില് നിന്ന് സേവനമേഖലയിലേക്കും വിദേശ വരുമാനത്തിലേക്കും മാറിയിരിക്കുന്നു. എങ്കിലും മലയാളി കണി കാണുന്നു. ഇത് വെറുമൊരു ആചാരമല്ല, മറിച്ച് തന്റെ വേരുകള് മണ്ണിലാണെന്ന മലയാളിയുടെ ഉപബോധമനസ്സിലെ തിരിച്ചറിവാണ്. ഫ്ളാറ്റുകളിലെ ഇടുങ്ങിയ മുറികളിലും വിദേശത്തെ മഞ്ഞു വീഴുന്ന നഗരങ്ങളിലും മലയാളി കണിയൊരുക്കുമ്പോള്, അവിടെ ഒരു സാംസ്കാരിക തുടര്ച്ചയാണ് സംഭവിക്കുന്നത്.
കൈനീട്ടം: സ്നേഹത്തിന്റെ ഡിജിറ്റല് പരിണാമം
മുതിര്ന്നവര് ഇളയവര്ക്ക് നല്കുന്ന അനുഗ്രഹത്തിന്റെ അടയാളമാണ് വിഷുക്കൈനീട്ടം. പണ്ട് ഇത് വെങ്കല നാണയങ്ങളായിരുന്നെങ്കില് പിന്നീട് രൂപയായും ഇപ്പോള് അത് ഡിജിറ്റല് ട്രാന്സ്ഫറുകളായും മാറിയിരിക്കുന്നു. പണത്തിന്റെ മൂല്യത്തേക്കാള് ഉപരിയായി, തലമുറകള് തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ ഊട്ടിയുറപ്പിക്കുന്ന ഒരു ചടങ്ങാണത്.
സമകാലിക ലോകത്ത് കൈനീട്ടം ഒരു ‘ട്രാന്സ്നാഷണല്’ സ്വഭാവം കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഗള്ഫിലോ യൂറോപ്പിലോ ഇരിക്കുന്ന മകന് നാട്ടിലെ തന്റെ അച്ഛന് കൈനീട്ടം അയച്ചുകൊടുക്കുമ്പോള് അല്ലെങ്കില് നാട്ടിലെ കാരണവര് വിദേശത്തുള്ള കൊച്ചുമകന് ഓണ്ലൈനായി പണം അയക്കുമ്പോള്, അവിടെ ഭൗതികമായ ദൂരങ്ങള് ഇല്ലാതാകുന്നു. വിപണിയുടെ അതിപ്രസരം കൈനീട്ടത്തെ ഒരു ഉപഭോക്തൃ സംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കി മാറ്റിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ആചാരത്തിന് പിന്നിലെ വൈകാരികമായ സ്നേഹബന്ധത്തിന് ഇന്നും ഇടിവ് തട്ടിയിട്ടില്ല. കുടുംബാംഗങ്ങള്ക്കിടയിലെ അധികാരശ്രേണികളേക്കാള് സ്നേഹത്തിന്റെ കൈമാറ്റത്തിനാണ് ഇന്ന് പ്രാധാന്യം.
വിപണിയും പാരമ്പര്യവും തമ്മിലുള്ള സന്ധിസംഭാഷണം
ഇന്നത്തെ കേരളത്തില് വിഷു എന്നത് ഒരു വലിയ വാണിജ്യ സീസണ് കൂടിയാണ്. ഓണം കഴിഞ്ഞാല് കേരളത്തിന്റെ വിപണി ഏറ്റവും കൂടുതല് ചലിക്കുന്നത് ഈസ്റ്റര്-വിഷുക്കാലത്താണ്. വസ്ത്ര വ്യാപാരം മുതല് ഇലക്ട്രോണിക്സ് വരെയുള്ള മേഖലകള് ‘ഓഫറുകളു’മായി ജനങ്ങളെ ആകര്ഷിക്കുന്നു. പരസ്യങ്ങള് വിഷുവിനെ ഒരു ‘ലൈഫ്സ്റ്റൈല്’ മാറ്റത്തിനുള്ള അവസരമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
വിമര്ശകര് ഇതിനെ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ തകര്ച്ചയായി കാണാറുണ്ടെങ്കിലും, മറ്റൊരു രീതിയില് ചിന്തിച്ചാല് വിപണിയാണ് പലപ്പോഴും പാരമ്പര്യത്തെ സജീവമായി നിലനിര്ത്തുന്നത്. നഗരവല്ക്കരിക്കപ്പെട്ട മലയാളിക്ക് കണിക്കൊന്നയും വെള്ളരിക്കയും പടക്കങ്ങളും ഇന്ന് വിരല്ത്തുമ്പില് ലഭ്യമാകുന്നത് വിപണിയുടെ ഈ ഇടപെടല് മൂലമാണ്. പാരമ്പര്യവും ആധുനിക ഉപഭോഗസംസ്കാരവും തമ്മിലുള്ള ഈ പൊരുത്തപ്പെടല് മലയാളിയുടെ സാംസ്കാരികമായ അതിജീവനത്തിന്റെ ഭാഗം കൂടിയാണ്.
പ്രവാസവും വിശ്വമലയാളി സ്വത്വവും
കേരളത്തിന്റെ അതിരുകള്ക്ക് പുറത്ത് വിഷു ഇന്ന് വലിയൊരു സാംസ്കാരിക ഉത്സവമാണ്. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മലയാളി അസോസിയേഷനുകള് വിഷുവിനെ തങ്ങളുടെ സ്വത്വം അടയാളപ്പെടുത്താനുള്ള വേദിയായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. വിദേശരാജ്യങ്ങളില് ജനിച്ചു വളരുന്ന പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് കേരളീയതയെ പരിചയപ്പെടുത്താനുള്ള അവസരമായി വിഷു മാറുന്നു. അവിടെ കണിയൊരുക്കുന്നതും സദ്യ വിളമ്പുന്നതും വെറുമൊരു ആഘോഷമല്ല, മറിച്ച് അന്യനാട്ടില് സ്വന്തം സ്വത്വം നഷ്ടപ്പെടാതെ കാക്കാനുള്ള ഒരു സാംസ്കാരിക പ്രതിരോധം കൂടിയാണ്. ഗൃഹാതുരത്വം എന്ന വികാരത്തെ ക്രിയാത്മകമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രവാസി മലയാളി വിഷുവിനെ ഒരു ‘പോര്ട്ടബിള്’ സംസ്കാരമായി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു.
പുതിയ പരിസ്ഥിതി ബോധം: ഹരിത വിഷു
സമകാലിക കേരളത്തില് വിഷു ആഘോഷങ്ങളില് വന്ന ഏറ്റവും വലിയ ഗുണപരമായ മാറ്റം പരിസ്ഥിതി ബോധമാണ്. പണ്ട് പടക്കം പൊട്ടിക്കുന്നതായിരുന്നു വിഷുവിന്റെ പ്രധാന ആവേശം. എന്നാല് ഇന്ന് അന്തരീക്ഷ മലിനീകരണത്തെക്കുറിച്ചും ശബ്ദമലിനീകരണത്തെക്കുറിച്ചും മലയാളി ബോധവാനാണ്. പടക്കങ്ങളുടെ ഉപയോഗം കുറയ്ക്കാനും ‘ഹരിത വിഷു’ ആഘോഷിക്കാനുമുള്ള പ്രവണത വര്ദ്ധിച്ചുവരുന്നു.
കണിയൊരുക്കാന് വിഷരഹിതമായ പച്ചക്കറികള് വേണമെന്ന ചിന്ത ‘വിഷുവിനൊരു മുറം പച്ചക്കറി’ തുടങ്ങിയ കാര്ഷിക പദ്ധതികള്ക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചു. ഇത് വിഷുവിനെ വീണ്ടും മണ്ണുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാന് സഹായിക്കുന്നു. ആഘോഷങ്ങള് പ്രകൃതിക്ക് ഭാരമാകരുത് എന്ന തിരിച്ചറിവ് പക്വതയാര്ന്ന ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ലക്ഷണമാണ്. പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും തമ്മിലുള്ള ഈ സമവായമാണ് വിഷുവിന്റെ യഥാര്ത്ഥ സന്ദേശം.
സഹിഷ്ണുതയുടെയും ഐക്യത്തിന്റെയും സന്ദേശം
വിഷു അതിന്റെ ഉത്ഭവത്തില് ഹൈന്ദവ വിശ്വാസങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെങ്കിലും, കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ചരിത്രത്തില് അതിന് ഒരു മതനിരപേക്ഷ മുഖമുണ്ട്. ജാതി-മത ചിന്തകള്ക്കപ്പുറം അയല്പക്കങ്ങളില് കൈനീട്ടം നല്കുന്നതും സദ്യയില് പങ്കുചേരുന്നതും കേരളത്തിന്റെ സവിശേഷതയാണ്. വര്ഗ്ഗീയതയും വിഭാഗീയതയും വര്ദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തില്, വിഷു പോലുള്ള ആഘോഷങ്ങള് മനുഷ്യരെ ഒന്നിപ്പിക്കുന്ന പാലങ്ങളായി വര്ത്തിക്കുന്നു. ‘ലോകം മുഴുവന് ഒരു കുടുംബം’ (വസുധൈവ കുടുംബകം) എന്ന ഭാരതീയ സങ്കല്പ്പത്തിന്റെ കേരളീയ പതിപ്പായി വിഷുവിനെ കാണാവുന്നതാണ്.
വെല്ലുവിളികള്: ഏകീകരണവും തനിമയും
എല്ലാ മാറ്റങ്ങള്ക്കിടയിലും ചില ആശങ്കകള് ബാക്കിയുണ്ട്. മാധ്യമങ്ങള് സൃഷ്ടിക്കുന്ന ‘സ്റ്റാന്ഡേര്ഡ്’ വിഷു ആഘോഷങ്ങള് കേരളത്തിലെ പ്രാദേശികമായ വൈവിധ്യങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് സംശയിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. വടക്കന് കേരളത്തിലെ ‘വിഷുക്കളി’യും ചടങ്ങുകളും തെക്കന് കേരളത്തിലെ രീതികളില് നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. ഇത്തരം സൂക്ഷ്മമായ വൈവിധ്യങ്ങള് നിലനിര്ത്തേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. വാണിജ്യവല്ക്കരണം ആചാരങ്ങളെ ഒരു പ്രദര്ശനവസ്തുവാക്കി മാറ്റുന്നു എന്ന യാഥാര്ത്ഥ്യത്തെയും നാം അഭിമുഖീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
വിഷു എന്നത് മാറ്റമില്ലാത്ത ഒരു ശിലയല്ല, മറിച്ച് ഒഴുകുന്ന ഒരു പുഴയാണ്. അത് ഓരോ കാലഘട്ടത്തിലെയും പുതിയ അറിവുകളെയും രീതികളെയും ഉള്ക്കൊള്ളുന്നു. പാരമ്പര്യത്തിന്റെ തനിമ ചോര്ന്നുപോകാതെ തന്നെ ആധുനികതയുടെ സൗകര്യങ്ങളെ അത് സ്വീകരിക്കുന്നു. സമകാലിക കേരളത്തില് വിഷു പ്രസക്തമാകുന്നത് അത് നമുക്ക് നല്കുന്ന ശുഭപ്രതീക്ഷ കൊണ്ടാണ്. എത്ര വലിയ പ്രതിസന്ധികള്ക്കിടയിലും ‘നല്ലൊരു പുലരി’യുണ്ടാകുമെന്ന ആത്മവിശ്വാസം വിഷു നമുക്ക് നല്കുന്നു.
കണിക്കൊന്നകള് ഇനിയും പൂക്കും. ഓരോ വിഷുവും മലയാളിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം തന്റെ ഭൂതകാലത്തിലേക്കുള്ള തിരിച്ചുപോക്കും ഭാവിയിലേക്കുള്ള ചുവടുവെപ്പുമാണ്. പാരമ്പര്യവും പരിവര്ത്തനവും കൈകോര്ക്കുന്ന ഈ ആഘോഷം മലയാളിയുടെ സാംസ്കാരിക അസ്തിത്വത്തിന്റെ നിത്യപ്രകാശമായി നിലനില്ക്കട്ടെ.
ചിത്രം-റിയാദിലെ ഒരു ഹൈപ്പര്മാര്ക്കറ്റിലെ വിഷുകച്ചവടം
